کنده شدن براکت ارتودنسی

قرار دادن بریس ها روی دندان ها کار راحتی نیست زیرا باید به چند قطعه ی فلزی که روی دندان ها چسبانده می شوند عادت کنید. این ابزار باید برای مدت زمانی نسبتا طولانی، حدود ۸ تا ۱۲ ماه، دست نخورده درون دهان باقی بماند تا نتایج مطلوب حاصل شوند. در حالی که بیمار در تلاش است تا به لبخندی زیبا دست پیدا کند، هیچ چیز نا امید کننده تر از کنده شدن براکت های ارتودنسی نیست. کنده شدن براکت از روی دندان یکی از معمول ترین مشکلات بیمارانی است که برای اصلاح دندان های خود تحت درمان ارتودنسی با استفاده از بریس های سنتی قرار دارند. این اتفاق می تواند به علل مختلفی رخ دهد که پی بردن به آنها مهم است، زیرا با اطلاع از آنها می توانید برای پیشگیری از آن اقدامات لازم را انجام دهید.

علل کنده شده براکت ارتودنسی

بر اساس تجربه ی بیماران، براکت ارتودنسی ممکن است به یکی از علل زیر کنده شود:

نحوه ی ثابت کردن براکت روی دندان

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

پیش از قرار دادن براکت روی دندان ها، باید دندان کاملا تمیز شود. پس از آن براکت ها با استفاده از سمان دندانپزشکی روی دندان ها چسبانده می شوند. حتی پس از یک دوره پاکسازی تخصصی، این احتمال وجود دارد که مقداری جرم روی دندان باقی بماند. دندانی که به خوبی تمیز نشده باشد قادر نخواهد بود سمان را محکم نگه دارد، که در نهایت به شل شدن اتصال براکت ختم خواهد شد. علاوه بر این، میزان آماده سازی سمان دندانپزشکی نیز نقش مهمی در ایجاد اتصال محکم بین دندان و براکت ایفا می کند. در صورتی که سمان به خوبی ترکیب نشده باشد، اتصال ضعیف خواهد شد.

اشتباهات بیمار

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

پس از اینکه بیمار از مطب ارتودنتیست خارج می شود، مسئولیت مراقبت از بریس ها به عهده ی خود بیمار است. برای این منظور، ارتودنتیست فهرستی از کارهایی که بیمار پس از قرار گرفتن بریس ها روی دندان ها باید یا نباید انجام دهد ارائه می کند. ممکن است نیاز باشد رژیم غذایی فرد اندکی تغییر کند مثلا از غذاهای نرم بیشتر استفاده شود و از غذاهای سفت و خشک و نیز غذاهای چسبناک باید پرهیز شود. گاهی اوقات برخی نوشیدنی ها موجب ایجاد اختلال در چسب ارتودنسی می شوند. بعلاوه، نحوه ی مسواک زدن دندان ها نیز متفاوت خواهد بود. اگر بیمار از این قوانین تبعیت نکند، احتمال آسیب به ابزار بیشتر خواهد شد.

مشکلات ساختاری دندان ها

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

در برخی موارد ممکن است خود دندان باعث کنده شدن براکت از روی آن شود. دندانی که مینای آن دچار نقص و مشکل شده است، نمی تواند مانند یک دندان با مینای دندان طبیعی براکت را روی خود نگه دارد.

الگوی بایت

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

دلیل دیگر کنده شدن براکت ها مشکلات بایت خود بیمار است. ارتودنتیست حین قرار دادن براکت ها روی دندان ها از بیمار می خواهد بایت خود را روی هم قرار دهد تا بررسی کند آیا براکت ها در مسیر بایت قرار دارند یا خیر. برخی افراد در زمان های مختلف بایت خود را به شکلی متفاوت روی هم قرار می دهند. این می تواند باعث شود بایت دقیقا روی براکت ها قرارگیرد و باعث کنده شدن آن شود.

بهترین راه برای اجتناب از کنده شدن براکت ها این است که دستورالعمل های ارتودنتیست را به طور کامل دنبال نمایید. هنگامی که مسواک می زنید روبروی آینه بایستید و وضعیت بریس ها را به دقت بررسی نمایید. از این طریق می توانید متوجه کوچکترین تغییرات در موقعیت بریس ها شوید. در صورتی که متوجه شل شدن یا بیرون آمدن براکت ها شدید برای مراجعه به ارتودنتیست خود از قبل وقت بگیرید.

اقداماتی که در صورت کنده شدن براکت ارتودنسی، پیش از مراجعه به ارتودنتیست می توان انجام داد.

 

در صورتی که قبل از پایان مراحل درمان ارتودنسی براکت ارتودنسی کنده شود، ارتودنتیست با استفاده از یک چسب مخصوص آنها را در جای خود ثابت می کند. گرچه این چسب مخصوص است، اما مانند دیگر چسب ها عمل می کند و ممکن است در برخی موارد عمل نکند. در صورت کنده شدن براکت ارتودنسی، پیش از مراجعه به ارتودنتیست می توانید کارهای زیر را انجام دهید:

از موم ارتودنسی استفاده کنید.

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

گاهی اوقات ممکن است تنها بخشی از بریس کنده شود و به تدریج براکت ها موجب آزار لثه یا داخل گونه شوند. در چنین مواقعی ممکن است نتوان فورا به ارتودنتیست مراجعه کرد، مخصوصا اگر آخر هفته یا تعطیلات باشد. برای جلوگیری از آسیب براکت کنده شده به لثه ها، می توان از موم ارتودنسی استفاده نمود که تقریبا ارزان است و می توان بدون نسخه ی پزشک آن را تهیه کرد.

پیش از قرار دادن موم ارتودنسی، باید دندان ها را با دقت مسواک زد و منطقه ای که قرار است روی آن موم قرار گیرد کاملا خشک شود تا موم به راحتی روی آن ثابت شود. برای کاهش خطر رشد باکتری زدن مسواک ضروری است.

سیم ها را بچینید.

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

در صورتی که بریس ها کنده شوند، گاهی اوقات سیم آن به درون دهان فرو می روند که درد شدید داخل گونه را در پی خواهد داشت. گاهی اوقات خراش ناشی از سیم ها می توانند عفونت درون دهان را در پی داشته باشد. در موارد شدیدتر، ممکن است موجب مسمومیت خون (blood poisoning) شود.

کنده شدن براکت ارتودنسی

کنده شدن براکت ارتودنسی

 

اگر بریس ها کنده شوند، نخستین کاری که باید انجام دهید این است که تمام سیم هایی که هنوز داخل دهان هستند را بررسی کنید. در صورتی که تکه ای از آن درون بافت های درون دهان فرو می رود، با استفاده از یک گلوله پنبه آن را به جای نخست خود فشار دهید. گاهی اوقات، ممکن است لازم باشد برای بریدن آن از ناخن گیر استفاده کنید. از این راه می توانید احتمال آسیب بیشتر را کاهش دهید. پس از آن می توانید روی آن موم ارتودنسی قرار دهید. سپس در زمان مناسب، باید برای چسباندن مجدد آنها به ارتودنتیست مراجعه کنید.

اقدامات پیشگیرانه

تا زمانی که برای مراجعه به ارتودنتیست منتظر هستید، برای پیشگیری از بدتر شدن مشکلات می توان یک سری اقدامات پیشگیرانه انجام داد. از خوردن غذاهای سفت و خشک بپرهیزید. غذاهای نرم مانند ماست و میوه هایی مانند موز بخورید. غذاهای خشک و ترد مانند بیسکوییت و انوع مغزها نیز نباید در رژیم غذایی شما باشند. بعلاوه، عادات بد مانند جویدن ناخن را ترک کنید.

گاهی اوقات کنده شدن یک براکت ممکن است تاثیر زیادی روی نتیجه ی نهایی درمان نداشته باشد. در این صورت ارتودنتیست راجع به رژیم غذایی شما سوال می پرسد و توصیه های لازم را ارائه می دهد و زمان مراجعه ی بعدی را مشخص می کند.

براکت را بردارید.

 برداشتن براکت ها و سیم های باقی مانده در صورتی ضروری می شود که همه ی اجزاء شل شده باشند. مخصوصا اگر روی دندان های عقب خود نیز براکت باشد. اگر این اجزاء برداشته نشوند ممکن است بیمار سهواً آنها را قورت دهد.

در صورت شل شدن همه ی بریس، جلوی آینه بایستید، و بررسی کنید آیا براکت ها روی دندان ها تکان می خورند یا خیر. به آرامی آنها را بکشید و در صورت کنده شدن آنها را به طور کامل بردارید. اگر کل بریس با یک یا چند براکت در دهان آویزان مانده باشد و نتوانید آنها را از دندان جدا کنید، باید فورا به ارتودنتیست مراجعه کنید زیرا بلعیدن اجزاء ارتودنسی بسیار خطرناک است.

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

استفاده از الاستیک ها برای جابجایی دندان ها

در مطب هر ارتودنتیستی همواره الاستیک ها در دسترس قرار دارند زیرا کاربرد بسیار زیادی دارند. ارتودنتیست به بیمار اعتماد می کند و مسئولیت بستن و باز کردن الاستیک را به او می سپارد. این فرایند به صورت سرپایی انجام می شود و بیمار به تنهایی از پس آن بر خواهد آمد. خوب است بدانید، پیش از آنکه بریس ها (براکت ها) ابداع شوند، الاستیک ها برای جابجایی دندان ها استفاده می شدند. در ابتدا الاستیک ها با هدف صاف و یکدست کردن دندان های فک های بالا و پایین استفاده می شدند. مدتی بعد، الاستیک های اولیه به بندهای نازکی تبدیل شدند که با راحتی بیشتری درون دهان بیمار قرار می گرفتند.

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

 

استفاده از این الاستیک ها هرگز منسوخ نشد. الاستیک های ارتودنسی بخشی حیاتی از شاخه ی ارتودنسی را تشکیل می دهند. این الاستیک ها جابجایی دندان ها را تسریع می کنند. بدون وجود فشارهای کششی که از سوی این ابزار وارد می شود، قطعا دوره ی درمان طولانی تر خواهد شد.

استفاده از زنجیر الاستیک برای بستن شکاف بین دندان ها

در صورتی که بین دندان های جلوی شما فاصله وجود دارد، یکی از روش هایی که ارتودنتیست برای حل این مشکل به شما توصیه می کند استفاده از رابر بند یا الاستیک است. با بستن یک رابر بند یا الاستیک خاص به دور چند دندان جلو، به آرامی می توان آنها را به یکدیگر نزدیک کرد و ظرف مدت چند ماه فاصله ی بین دندان ها را از بین برد. این روش گرچه بسیار ساده است اما برای همه ی افراد مناسب نیست.

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

 

در این روش، زنجیرهای الاستیک به دور ردیف دندان های جلو بسته می شود تا به تدریج فاصله ی بین آنها را ببندند. این ابزار چندان برای عموم شناخته شده نیست. درحالی که بریس های ارتودنسی (براکت ها) هزاران دلار هزینه در بر خواهند داشت، قیمت کار گذاشتن زنجیرهای الاستیک ارتودنسی تا انتهای درمان، از ابتدا تاکنون تنها ۵۰ دلار (یا کمتر) بوده است. البته، استفاده از این ابزار به اندازه ی استفاده از بریس های سنتی سودمند نخواهد بود.

 با استفاده از این ابزارها، صرفه جویی در هزینه ها آنقدر زیاد است که ارزش دارد همه ی افرادی که نیازمند درمان ارتودنسی هستند با آنها آشنا شوند. علیرغم توجه بسیاری که از سوی جامعه به این ابزار شده است، تکنیک استفاده از انواع خاص الاستیک های ارتودنسی برای بستن شکاف بین دندان ها تقریبا نا شناخته باقی مانده است.

نقاط ضعف و قوت استفاده از کش لاستیکی یا رابر بند برای بستن شکاف بین دندان های جلو

پیش از آنکه برای استفاده از الاستیک ها برای بستن فاصله ی بین دندان ها تصمیم بگیرید، فواید و مضرات استفاده از آنها را بسنجید و با ارتودنتیست خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که آیا این ابزار برای شما مناسب است.

نقاط قوت استفاده از الاستیک برای بستن شکاف بین دندان ها

این روند تنها اندکی ناراحتی همراه خواهد داشت. از آنجا که تنها دو دندان جلو جابجا می شوند، این احتمال وجود دارد که درد و ناراحتی که تجربه می کنید کمتر از دردی باشد که مجبورید با استفاده از بریس ها یا الاینرهای شفاف تحمل کنید. به طور کلی می توانید ناراحتی و فشار اندکی که تجربه می کنید را با استفاده از یخ یا داروهای مسکنی کاهش دهید که نیاز به تجویز پزشک ندارند.

رابر بندها به ندرت قابل دیدن هستند. هیچ براکت فلزی روی دندان ها قرار نخواهد گرفت. زمانی که زبان خود را به دور دندان هایتان می چرخانید، به ندرت قادر به لمس آنها خواهید بود، بنابراین زمان زیادی طول نمی کشد تا به آنها عادت کنید. با از بین رفتن تدریجی فاصله ی بین دندان ها، اعتماد به نفس فرد بالا خواهد رفت و از داشتن لبخندی زیبا لذت خواهد برد.

همانطور که در بالا اشاره شد، قیمت رابر بندها نسبتا پایین است. قیمت الاینرهای شفاف، برای هر بیمار به طور میانگین ۵۶۰۰ دلار است. البته، در صورتی که تنها دندان های جلو ناصاف و فاصله دار باشند، هزینه ی درمان کمتر از این قیمت میانگین خواهد بود. با این حال، بعید است که به ارزانی رابر بندها باشند. قیمت رابر بندها حدود ۱۹ تا ۴۰ دلار است. تنها هزینه های اضافه ای که با استفاده از رابر بند برای بستن شکاف بین دندان ها همراه خواهند بود هزینه ی چکاپ های دندانی هستند که طی درمان انجام می شوند.

استفاده از بریس ها یا براکت های ارتودنسی ممکن است منجر به شرایطی تحت عنوان تحلیل ریشه شود. تحلیل ریشه عبارت است از تحلیل ریشه ی دندان درون بافت لثه که احتمالا نتیجه ی استفاده ی طولانی مدت از بریس ها است. از سوی دیگر، بروز سر درد، درد در ناحیه ی فک و گردن و نیز سندروم اختلال فکی گیجگاهی از شایع ترین عوارض استفاده از بریس های ارتودنسی هستند. در حالی که رابر بند تنها برای مدت کوتاهی، تقریبا ۱ ماه، استفاده می شود و هیچ درد جانبی به همراه نخواهد داشت.

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی)

 

بیمار قادر خواهد بود به تنهایی و در ۵ ثانیه بندها را روی دندان ها قرار دهد و آنها را خارج کند.

نقاط ضعف استفاده از الاستیک برای بستن شکاف بین دندان ها

ممکن است بین دندان های شما فاصله ایجاد شود. در صورتی که به اندازه ی کافی بین دندان های جلوی شما و دندان های مجاور آنها همپوشانی وجود نداشته باشد، ممکن است بستن فاصله ی بین دندان های جلو تنها به ایجاد فاصله بین دندان های مجاور منتج شود. اگر ارتودنتیست شما فکر می کند این در آینده برای شما مشکل ایجاد خواهد کرد، احتمالا به جای رابر بند، استفاده از بریس ها یا الاینرها را به شما پیشنهاد خواهد داد، زیرا این دو ابزار قادرند همه ی دندان ها را به درستی جابجا کنند.

باید رابر بندها را طبق دستور ارتودنتیست خود روی دندان ها قرار دهید و درآورید. بسته به شدت فاصله ی بین دندان ها، ممکن است ارتودنتیست به شما توصیه کند بندها را به صورت تمام وقت یا تنها به مدت چند ساعت در طول روز استفاده کنید. در صورتی که این دستورالعمل ها را دنبال نکنید، احتمالا به نتایج خوبی دست نخواهید یافت. بعلاوه، با نزدیک شدن دندان ها به یکدیگر ممکن است مجبور باشید بندها را تعویض کنید. اگر فراموش کنید بندها را تعویض کنید ممکن است روند جابجایی دندان ها کند شود.

درد ناشی از درمان ارتودنسی

افراد اغلب اوقات درد درمان ارتودنسی را با ناراحتی ناشی از آن اشتباه می‌گیرند و قادر به تشخیص آنها از یکدیگر نیستند. درد عبارت است از حسی ناخوشایند و تجربه‌ای حسی که با آسیب واقعی به بافت همراه است. در حالی که ناراحتی عبارت است از حسی ناخوشایند و شرایطی آزاردهنده.

گاهی اوقات ممکن است این درد خفیف به حدی برای بیمار آزار دهنده باشد که باعث خواهد شد بیمار از پیگیری درمان صرفنظر نماید و بدون هیچ تلاشی برای بهبود روند درمان، به طور منظم از ابزارها استفاده نخواهد کرد. در حالی که با در میان گذاشتن این موضوع با ارتودنتیست، بیمار به سادگی قادر خواهد بود آن را کنترل نماید.

جابجایی دندان‌ها و درد

تنها ۷ درصد از بیماران هیچ دردی احساس نخواهند کرد و تقریبا ۹۹ درصد از کل بیمارانی که تحت درمان ارتودنسی قرار می‌گیرند پس از اتصال بندها حسی ناخوشایند و آزاردهنده را تجربه خواهند کرد. کنترل درد یکی از اهداف اصلی درمان است، زیرا برخی مشکلات بایت و دندان‌ها با درد همراه هستند و هدف اصلی درمان ارتودنسی کاهش این گونه دردها است نه تشدید آنها.

جابجایی ارتودنتیک دندان‌ها و درد

دردی که بیمار در واکنش به فشارهای ناشی از درمان ارتودنسی تجربه می‌کند از نوع التهابی است، که در درجه‌ی اول ناشی از واکنش حسگرهای درد در بافت پیرامونی دندان است که به محرک فوری و نیز محرک‌های آتی واکنش نشان می‌دهند. سطح بالای فشار یا کشش می‌تواند باعث آسیب یا کمبود اکسیژن در غشای پریودنتال شود که طی یک فرایند التهابی، درون الیاف لیگامان، واسطه‌ای شیمیایی تولید می‌کند.

به نظر می‌رسد که طی نخستین مراحل درمان، زمانی که دندان‌ها در فواصل بیشتری جابجا می‌شوند درد بیشتری حس خواهد شد. سپس فواصل ایجاد درد، طول و شدت آن کاهش پیدا خواهد کرد. به تدریج درد کاهش پیدا می‌کند اما به طور کامل از بین نخواهد رفت که مربوط به ماهیت عمل ارتودنتیکی است که موجب تحریک بافت می‌شود. حداکثر شدت درد ظرف مدت حداقل ۱۲ ساعت پس از کار گذاشتن ابزار ارتودنسی حس خواهد شد و حداکثر دو تا سه روز و در موارد نادر تا ۱۵ روز ادامه خواهد داشت.

ارتودنتیست باید میزان تحمل درد بیمار را بررسی کند تا به همان میزان به دندان‌ها فشار وارد کند.

  • فشار اندک ناشی از سیم‌های ارتودنسی حافظه دار و زنجیرها یا پاور چین‌های (power chains) الاستیکی، همراه با براکت‌های سلف لیگیت (self-ligating brackets) نیز می‌تواند شدت فشاری که به دندان وارد می‌شود، و در نتیجه دردی که بیمار احساس می‌کند را کاهش دهند.
درد ارتودنسی

درد ارتودنسی

 

  • دو سوم از بیماران ارتودنتیک که برای نخستین مرتبه از الاستیک‌های بین فکی استفاده می‌کنند اندکی درد احساس خواهند کرد که باعث می‌شود بیمار پیش از غذا خوردن آن را خارج کند و گاهی فراموش کند مجددا آن را در جای خود قرار دهد.
درد ارتودنسی

درد ارتودنسی

 

  • ارتودنتیست‌ها باید تماس‌های اولیه در حین بسته شدن دندان‌ها را به حداقل برسانند زیرا آسیبی که اینگونه برخوردها در پی دارند برای برخی بیماران درد زیادی ایجاد خواهد کرد.
  • حین جویدن غذا درد افزایش پیدا خواهد کرد که باعث خواهد شد برخی بیماران عادات جویدن خود را تغییر دهند. توصیه‌ای که معمولا به این بیماران می‌شود این است که غذای نرم بخورند یا محتویات غذا را به قطعات کوچکتر برش دهند. از سوی دیگر، برخی ارتودنتیست‌ها نیز توصیه می‌کنند بیماران ارتودنسی باید طی چند ساعت نخست پس ار تنظیم سیم کمانی، به یک چیز نسبتا سفت مانند یک تکه پلاستیک گاز بزنند تا به عنوان مقاومت در برابر التهاب، سلول‌های بافت لثه‌ی اطراف دندان را تحریک کند.

درمان درد با استفاده از مسکن‌ها

درد ارتودنسی

درد ارتودنسی

یکی از ضروری‌ترین گام‌های اولیه این است که ارتودنتیست ارزیابی کلی از میزان دردی که بیمار، بویژه کودکان، حس می‌کنند داشته باشد. اطرافیان اغلب ممکن است توجهی به دردی که کودکان حس می‌کنند نداشته باشند زیرا کودکان قادر نیستند مانند بزرگسالان احساسات خود را به خوبی نشان دهند. اما ممکن است بیماران خردسال و نوجوان، دردی که تحمل می‌کنند را با عدم همکاری با ارتودنتیست و نیز عدم رعایت بهداشت دهان و دندان خود طی دوره‌ی درمان نشان دهند.

یکی از مطالعاتی که به مقایسه‌ی تاثیرگذاری مسکن‌های مختلف پرداخته بود، آنها را بر اساس میزان شدت دردی که قادر به تسکین آن هستند به این صورت دسته بندی کرده است:

 

 

دردهای خفیف تا متوسط

 

سطح ۱

پاراستامول (استامینوفن)، ضد التهاب‌های غیر استروئیدی، آسپرین
 

دردهای متوسط تا شدید

 

سطح ۲

کدئین + استامینوفن

ترامادول + استامینوفن

پودر اپیوم + استامینوفن

دردهای شدید تا غیر قابل تحملسطح ۳مورفین، فنتانیل، بوپرنورفین، نالبوفین

 

ارتودنتیست‌ها باید از شدت درد غیر قابل تشخیصی که بیمار از آن رنج می‌برد به عنوان راهنمایی برای درمان آن استفاده کنند، در حالی که با توجه به محل درد، سن بیمار، درمان‌های همزمان و نیز میزان اعتیادآور بودن مسکن، میزان تاثیرگذاری و میزان خطر را نیز مد نظر قرار دهند تا از عوارض جانبی احتمالی پیشگیری کنند. بعلاوه، باید دقت کنند که ممکن است افزایش دوز دارو موجب مسمومیت شود. به عبارت دیگر، باید فواید مسکن را در برابر عوارض جانبی آن بسنجد.

نتیجه گیری

دردی که بیمار با جابجایی ارتودنتیک دندان‌ها تجربه می‌کند می‌تواند حاد یا متوسط باشد که از جمله ویژگی‌های آن التهابی بودن آن است و در افارد مختلف متفاوت است. بنابراین، با تجویز مسکن مناسب می‌توان مانع خود درمانی بیمار شد. دسته بندی تجویز دارو بر اساس معیارهای زیر صورت خواهد گرفت:

  • سن بیمار
  • سلامت و سوابق پزشکی بیمار
  • نوع تنظیماتی که در هر جلسه صورت می‌گیرد
  • حساسیت بیمار به درد طبق ابراز شخصی بیمار در جلسه‌ی اول

با پیشگیری از بروز درد و نیز پیشگیری از وخامت آن در مراحل اولیه، ارتودنتیست قادر خواهد بود از تشدید ناراحتی ناشی از تنظیم مجدد ابزار ارتودنسی جلوگیری کند و روند درمان را به آرامی پیش ببرد. یکی از مهمترین وظایف درمانی ارتودنتیست این است که در خصوص ناراحتی‌های احتمالی یا دردی که ممکن است تجربه کنند به بیمار آگاهی دهد و به بیمار اطمینان دهد که این احساسات علائم آسیب شناسانه نیستند. مهم است که ارتودنتیست برای درک فرایند درمان و نیز چگونگی برخورد با درد و ناراحتی‌های همراه با آن به بیمار کمک کند. برای این منظور باید برای بیمار مسکن مناسب تجویز کند و رژیم غذایی مناسب و نیز چگونگی رعایت بهداشت دهان و دندان را برای او توضیح دهد.

 

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

لبخند زیبا و دندان‌های صاف و یکدست رؤیای هر نوجوان و بسیاری از بزرگسالان است. استفاده از بریس‌ها یا براکت‌های ارتودنسی تنها راه ممکن برای دستیابی به این هدف نیست. با این حال اگر در پی راهی برای صاف نمودن دندان‌ها در منزل بدون استفاده از بریس‌ها هستید باید به خاطر داشته باشید هر گونه درمان ارتودنتیک بدون مشورت با ارتودنتیست خطرناک و بی تاثیر خواهد بود. ارتودنتیست به شما کمک خواهد کرد تا درمان و ابزارهای درست را بیابید تا بدون خطر و به صورت موثر، دندان‌های خود را مجددا صاف کنید. در اینجا به بیان روش‌های دیگر خواهیم پرداخت که بسته به مشکل کجی دندان‌های شما می‌توان از آنها استفاده نمود.

مشکلاتی که می‌توان بدون استفاده از براکت‌ها آنها را برطرف نمود

در صورتی که شما با هر یک از شرایط زیر مواجه باشید، ممکن است گزینه‌ی مناسبی برای دیگر درمان‌های ارتودنسی باشید که نیاز به استفاده از بریس‌ها ندارند:

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

 

  • فشردگی و نامرتبی خفیف. در صورتی که دندان‌های شما در نتیجه‌ی فشردگی و نامرتب بودن تنها اندکی کج و نامرتب هستند، می‌توانید مشکل را تنها با استفاده از ریتینرها بر طرف نمایید.
  • مال اکلوزن. اصلاح بایت و صاف نمودن آن اغلب نیاز به ابزارهایی دارد تا با وضعیت فک شما تطبیق پیدا کند.
  • عدم رشد کامل کام (سقف دهان) یا باریک بودن فک بالا. وسیع کردن کام با کمک وسیع کننده‌ها فضایی ایجاد خواهد کرد که برای جابجایی دندان‌ها و قرار گرفتن آنها در جای درست خود نیاز خواهد بود.

ارتودنتیست می‌تواند تشخیص دهد که بسته به مشکل ارتودنسی شما، بدون استفاده از براکت‌ها چگونه می‌توان مشکل را برطرف نمود. هر روشی که برای شما انتخاب شود، باید طی درمان به شدت بهداشت دهان و دندان خود را رعایت نمایید تا مطمئن باشید که دندان‌های شما سالم و محکم باقی خواهند ماند.

نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینرها

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

ریتینرهای ثابت، از جمله ریتینرهای پشت دندانی که روی سطح زبانی دندان‌ها متصل می‌شوند، با استفاده از چسب دندانپزشکی به سطح داخلی دندان‌ها متصل می‌شوند تا از جابجایی آنها به مرور زمان پیشگیری نمایند، که به اصلاح بایت و صاف شدن دندان‌های بیمار کمک می‌کند. ریتینر ثابت راهکاری مناسب برای دراز مدت است، اما متاسفانه شما قادر نخواهید بود برای کاهش درد یا تعمیر، خودتان آنها را خارج کنید.

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

ریتینرهای هالی از جمله ریتینرهای متحرک هستند که از سیم‌های فلزی و پلاستیک ساخته شده‌اند و بر اساس قالب دندان‌ها، متناسب با شکل دهان شکل می‌گیرند. ریتینرها را می‌توان برای هر دو قوس دندانی بالا و پایین استفاده نمود تا دندان‌ها را صاف نمود.

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

ریتینرهای متحرک برای افرادی ایده‌آل هستند که سعی دارند ظاهر لبخند خود را اصلاح نمایند، و از سوی دیگر تمایل ندارند ابزار ثابتی در دهان آنها قرار گیرد، زیرا برای شرایط خاص یا کاهش درد و گاهی برای استراحت می‌توان آنها را از دهان خارج نمود. اما به سادگی ممکن است گم شوند بنابراین غیر عادی نیست که ریتینرهای کوچک روی میز یا هر جای دیگری جا بمانند – از طرفی هزینه‌ی یک دست ریتینر جدید نیز بالا است.

ابزارهای ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

ابزارها و وسایلی مانند هربست با اصلاح نقص‌های فک قادرند دندان‌ها را صاف کنند. ابزار هربست اجازه می‌دهد فک پایین در مسیر درست خود رشد کند که در نتیجه منجر به اصلاح بایت خواهد شد. این ابزار اجازه می‌دهد تا فک بالا و پایین به یکدیگر برسند، که اغلب برای دستیابی به دندان‌های صاف و یکدست و بی نقص نیاز است. این ابزار دارای بخشی فلزی است که به مولرها متصل می‌شود تا فک‌های بالا و پایین را به یکدیگر نزدیک کند. معمولا بیمار باید یک سال از این ابزار استفاده نماید، که طی آن ارتودنتیست به تدریج فک پایین را به محل درست خود هدایت می‌کند.

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

هدگیر ابزار دیگری است که قادر است بدون استفاده از بریس‌ها دندان‌ها را صاف و یکدست نماید. رو به جلو بودن دندان‌های فک بالا در کودکان می‌تواند به معنی اوربایت شدید باشد، که با استفاده از هدگیر قابل حل است. این ابزار به دندان‌ها و فک بالای کودک فشار وارد می‌کند و باعث می‌شود دندان‌ها و فک به طور همزمان به سمت محل درست خود جابجا شوند. بیمار باید مدت معینی در طول روز از هدگیر استفاده کند تا شاهد بهبود در ظاهر دندان‌های خود باشد.

مهمترین ضعف این ابزار این است که به صورت پیوسته مورد استفاده قرار نمی‌گیرد در نتیجه، دستیابی به نتایج مطلوب و اصلاح مال اکلوژن‌ها بوسیله‌ی آنها نیاز به زمان زیادی دارد.

وسیع کننده‌ی کام

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

در صورتی که قوس دندانی فرزند شما به حدی کوچک است که جای کافی برای رشد دندان‌های دائمی او در آینده وجود ندارد، ممکن است ارتودنتیست با استفاده از وسیع کننده‌ی کام قوس دندانی فک بالا را وسیع کند. این باعث می‌شود جای کافی برای جابجایی طبیعی دندان‌ها به محل درست آنها فراهم شود. وسیع کننده با استفاده از چسب دندانپزشکی به مولرهای فک بالا متصل می‌شود. ارتودنتیست با استفاده از یک ابزار خاص پیچ مرکزی وسیع کننده را می‌چرخاند و به هر دو نیمه‌ی چپ و راست فک بالا فشار تدریجی وارد می‌کند . این باعث می‌شود بین دو نیمه، استخوان اضافی رشد کند و پهنای دهان افزایش یابد به گونه‌ای که دندان‌ها به محل درست خود جابجا شوند. وسیع کننده‌ها اکثرا غیر قابل مشاهده هستند، و پس از هر مرتبه تنظیم مجدد، بیماران اندکی ناراحتی خواهند داشت.

اینویزیلاین

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

صاف کردن دندان بدون براکت ارتودنسی

 

این گزینه عبارت است از ریتینرهای پلاستیکی شفاف برای صاف کردن دندان‌ها به گونه‌ای که قابل مشاهده نباشد. الاینرهایی که به صورت سفارشی ساخته می‌شوند متحرک هستند و قادرند به سرعت و با دقت لبخند فرد را اصلاح نمایند. گرچه ریتینرها و ابزارهای ارتودنسی برای رفع مشکلات کجی دندان‌ها موثر هستند اما هنگام حرف زدن، لبخند زدن و خندیدن قابل دیدن هستند به همین دلیل ممکن است به اندازه‌ای که باید، برای بزرگسالان مطلوب نباشند. بنابراین، اینویزیلاین گزینه‌ای فوق‌العاده برای افراد شاغلی است که قصد ندارند به دنیا اعلام کنند که آنها برای صاف شدن دندان‌هایشان تحت درمان هستند.

بریس‌ها در چند سال اخیر دچار تحولات عظیمی شده‌اند، اما در برخی شرایط و مشکلات دهان ممکن است اصلا به آنها نیازی نباشد. می‌توانید از ارتودنتیست خود بپرسید که بدون استفاده از بریس‌ها چگونه می‌توان دندان‌ها را صاف و یکدست نمود.

هدگیر ارتودنسی

گاهی اوقات بریس‌ها به تنهایی برای جابجایی دندان‌ها به سمت موقعیت بهتر، یا اصلاح مشکلات بایت یا درمان مشکلات رشد فک‌ها کافی نیستند. در این وضعیت‌ها، ممکن است ارتودنتیست استفاده از ابزارهای خاص را پیشنهاد دهد. هدگیر ارتودنسی نامی کلی برای یکی از این ابزارها است که در خارج از دهان پوشیده می‌شود و نیروی کافی برای جابجایی صحیح دندان‌ها و هدایت رشد صورت و فک‌ها را وارد می‌نماید.

چندین نوع مختلف هدگیر ارتودنسی وجود دارند، که هر یک به گونه‌ای طراحی شده است که در وضعیت‌های خاص بهترین عملکرد را داشته باشد. ارتودنتیست برنامه‌ی درمانی طراحی خواهد نمود که نیازهای خاص بیمار را هدف قرار خواهد داد و مناسب‌ترین نوع هدگیر را انتخاب خواهد کرد؛ بعلاوه نحوه‌ی استفاده و مراقبت از آن را نیز برای بیمار شرح خواهد داد. مهم است که دستورالعمل‌ها را با دقت دنبال نمایید، زیرا با همکاری بیمار و ارتودنتیست بهترین نتایج از درمان حاصل خواهند شد.

شکل ظاهری هدگیر

هدگیر از دو جزء تشکیل شده است: یک قطعه‌ی فلزی نعل اسبی- مانند که درون دهان قرار می‌گیرد و یک قطعه‌ی خارجی کمان- مانند که در بیرون دهان قرار می‌گیرد و به نوار متصل می‌شود. قطعه‌ی درون دهان به بندهای روی براکت‌های دورترین مولرها (که بند باکال نامیده می‌شود) در قوس دندانی بالا متصل می‌شود.

انواع هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

 

یکی از رایج‌ترین انواع هدگیر، هدگیر cervical (low- pull)  (پشت گردنی یا نوار گردنی) است. این ابزار دارای سیمی U شکلی است که به بندهای پشت دندان متصل می‌شود و یک نوار که در پشت گردن قرار می‌گیرد. دستگاه مشابه هدگیر (high-pull) occipital است که دارای سیمی است که به دندان‌ها متصل می‌شود، نواری را می‌کشد که در پشت و روی سر قرار می‌گیرد.

این نوع هدگیرها عموما با کنترل رشد فک بالا، برای اصلاح اوربایت افقی شدید (در اصطلاح تکنیکی “اورجت” نامیده می‌شود) در کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرند. بعلاوه، برای حفظ بایت در وضعیت مناسب و نیز اصلاح فواصل بین دندان‌ها بعد از کشیدن دندان می‌توان این ابزارها را برای افراد بزرگسال نیز استفاده نمود. به طور کلی، این نوع هدگیرها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هر روز می‌توان بین ۱۲ تا ۱۴ ساعت آنها را استفاده کرد.

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

نوع دیگر هدگیر معکوس (reverse-pull) یا فیس ماسک (facemask) است. این ابزار عموما برای اصلاح آندربایت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع هدگیر فک بالا را (به جای عقب بردن) به جلو می‌کشد، که اجازه می‌دهد به فک پایین برسد و با آن هماهنگ شود. این ابزار شامل دو نوار می‌شود، که یکی روی پیشانی و دیگری روی چانه قرار می‌گیرد- و از طریق یک چارچوب عمودی به یکدیگر متصل هستند. الاستیک‌ها یا سیم‌ها، که از چارچوب به بریس‌ها متصل می‌شوند، نیروی کششی ایجاد می‌کنند. ممکن است نیاز باشد بیمار این ابزار را ۱۴ تا ۱۶ ساعت در روز استفاده نماید.

موثر واقع شدن هدگیر به همکاری بیمار بستگی دارد

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

 

هر کدام از انواع هدگیر را که استفاده می‌کنید، نکات مهمی هستند که باید از آنها مطلع باشید. احتمالا مهم‌ترین نکته این است که، برای موثر واقع شدن هدگیر ارتودنسی، باید دستورالعمل‌های مربوط به استفاده از ابزار را با دقت دنبال نمایید- به این معنا که هر روز باید برای مدت زمانی مشخص آن را استفاده نمایید. اگر شب‌ها هدگیر خود را می‌پوشید و یک شب موفق به استفاده از آن نشوید، می‌توانید روز بعد زمان از دست رفته را جبران نمایید- در غیر اینصورت، تمام تلاش شما طی هفت روز گذشته از بین خواهد رفت.

وجود اندکی احساس ناراحتی تا زمان عادت کردن به این ابزار ارتودنسی کاملا طبیعی است. خوشبختانه، اگر صادقانه از آن استفاده نمایید، ناراحتی ظرف چند روز برطرف خواهد شد. می‌توانید از مسکن‌هایی مانند ایبوپروفن استفاده نمایید که نیاز به نسخه‎‌ی پزشک ندارند، بعلاوه، سعی کنید در رژیم غذایی خود، غذاهای نرم را بگنجانید تا به تنظیم ابزار کمک نمایید.

گاهی اوقات ممکن است هنگام جویدن کمی درد احساس نمایید، یا مولرهای اول شما اندکی لق شوند. این اتفاقات کاملا طبیعی هستند و نشان دهنده‌ی تاثیرگذاری ابزار هستند. با این حال، اگر در دهان خود درد غیر عادی حس می‌کنید، دقت نمایید، زیرا ممکن است بند لنگر یا تکیه گاه روی مولر اول (دندانی که هدگیر به آن متصل شده است) شل شده باشد، یا ممکن است ناگهان متوجه شوید که اندازه‌ی هدگیر دیگر مناسب نیست. این علائم نشان دهنده‌ی بروز مشکل هستند. در این صورت فورا با ارتودنتیست خود تماس بگیرید.

مراقب هدگیر و نیز سلامت دهان و دندان خود باشید.

برای مراقبت از هدگیر ارتودنسی، به گونه‌ای که موثر عمل نماید- و نیز برای حفظ سلامت عمومی دهان و دندان- باید دستورالعمل‌های ارتودنتیست خود در رابطه با مراقبت و تمیز نمودن ابزار را دنبال نمایید. قسمت داخل دهانی ابزار باید با استفاده از مسواک و خمیر دندان به طور منظم تمیز شود، اما معمولا بخش بیرونی آن نیاز به تمییز کردن ندارد.مهم است که هدگیر خود را به درستی بپوشید و خارج نمایید. به خاطر داشته باشید، هر مرتبه که به ارتودنتیست مراجعه می‌کنید، ابزار خود را به همراه داشته باشید- اما حین انجام فعالیت‌های ورزشی یا حتی هنگام دویدن و بازی کردن در منزل آن را خارج نمایید.

پوشیدن هدگیر ارتودنسی ممکن است تغییری بزرگ به نظر برسد- و مدتی زمان می‌برد تا فرد به آن عادت کند. به خاطر داشته باشید، شما بخشی از این تیم هستید، که عبارت است از کارکنان کلینیک، ارتودنتیست شما و خود شما! وقتی همه با یکدیگر همکاری می‌کنند، دستیابی به هدف امکان پذیر خواهد شد: لبخندی زیبا که تا پایان عمر همراه شما خواهد بود.

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

یکی از ابداعات اخیر در زمینه‌ی درمان‌های ارتودنسی مینی ایمپلنت‌ها یا مینی اسکروها هستند که در اواخر قرن بیست و یکم به عنوان یکی از ابزارهای جدید کنترل دقیق جابجایی دندان طی برخی درمان‌های ارتودنسی به دنیای دندانپزشکی معرفی شدند. این ابزارها در سراسر دنیا برای برطرف نمودن مشکلات و اختلالات بایت توسط ارتودنتیست‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند مگر اینکه نیازمند جراحی (ارتودنتیک) فک باشد. تکنیک‌های مینی ایمپلنت‌ها اکنون بخشی از آموزش‌های تخصصی ارتودنسی هستند.

مینی ایمپلنت چیست؟

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

مینی ایمپلنت‌ها پیچ‌های بسیار کوچک (با قطر ۲- ۵/۱ میلی‌متر) ساخته شده از آلیاژ تیتانیوم هستند که روی فک به عنوان لنگر (نقطه‌ی تکیه گاه) عمل می‌کنند. مینی ‌ایمپلنت‌ها اغلب بین ریشه‌های دندان‌ها قرار می‌گیرند، اما ممکن است روی سقف دهان نیز قرار بگیرند. سپس یک بریس (براکت) ثابت به آنها متصل می‌شود تا به جابجایی دندان‌ها کمک کند.

چرا نیاز است از مینی ایمپلنت‌ها استفاده شود؟

در صورتی که نیاز به جابجایی دندان‌هایی باشد که به شکلی بد قرار گرفته‌اند، دندان‌های پیرامون آن، فشار وارده از سوی بریس‌ها (براکت‌ها) را حمایت می‌کنند. اما گاهی اوقات این امکان وجود ندارد تا از این دندان‌ها استفاده نمود و ممکن است باعث شود دندانی به اشتباه جابجا شود. در این صورت، می‌توان از مینی ایمپلنت استفاده نمود تا به عنوان لنگر (تکیه گاه) عمل کند تا به صاف و مرتب کردن دندان‌ها و بستن شکاف یا فاصله‌ی بین دندان‌ها کمک کند.

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

آیا کار گذاشتن مینی ایمپلنت‌ها درد دارد؟

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

با استفاده از بی حس کننده‌های موضعی، منطقه‌ی کوچکی از لثه بی حس خواهد شد ، سپس با استفاده از دریل سوراخی درون استخوان فک ایجاد خواهد شد و مینی ایمپلنت به آرامی درون فک قرار داده می‌شود. طی این فرایند ممکن است اندک فشار عجیبی در همان منطقه احساس شود. گاهی اوقات برای کمک به قرار دادن پیچ در جای درست، یک قطعه‌ی پلاستیکی به عنوان هدایت کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد. در همان جلسه یا در جلسه‌ی بعد، یک بریس (براکت) به مینی اسکرو متصل می‌شود تا روند صاف و مرتب شدن دندان‌ها آغاز شود. با از بین رفتن بی حسی، ممکن است ظرف ۲۴ ساعت نخست پس از کاشت مینی ایمپلنت اندکی حس ناراحتی وجود داشته باشد. تقریبا ۵۰ درصد از بیماران برای حل این مشکل از مسکن‌های ساده (از قبیل ایبوپروفن یا پراستامول-استامینوفن) استفاده می‌کنند. در صورتی که دیگر نیازی به وجود مینی ایمپلنت‌ها نباشد، به سادگی با پیچاندن آن به سمت مخالف می‌توان آنها را برداشت، که معمولا بی حسی هم نیاز نیست. زخم کوچک به جا مانده از مینی ایمپلنت، بدون هیچ دردی طی چند روز بهبود خواهد یافت.

چه مدت مینی ایمپلنت‌ها در جای خود باقی خواهند ماند؟

این موضوع به نوع و هدف درمانی بستگی دارد که بیمار تحت آن قرار دارد. به طور کلی، مینی ایمپلنت‌ها برای چند ماه یا چند سال در جای خود باقی می‌مانند، اما به سختی قابل دیدن خواهند بود.

چه کارهایی باید انجام داد؟

مینی ایمپلنت‌ها اندکی بیشتر از بریس‌های ثابت نیاز به مراقبت دارند.

  • توصیه می‌شود برای پاکسازی آرام اطراف نوک مینی ایمپلنت از یک مسواک کوچک استفاده نمایید که درون دهانشویه‌ی ضد عفونی کننده غوطه ور شده است.
  • از بکار بردن مسواک برقی روی خود مینی ایمپلنت بپرهیزید.
  • با انگشت یا با زبان خود با آن بازی نکنید.
  • طی پنج روز نخست پس از کار گذاشتن مینی ایمپلنت در دهان، دو مرتبه در روز، با استفاده از دهانشویه‌ی کلرهگزیدین اطراف مینی ایمپلنت خود را شستشو دهید.
  • ممکن است در ابتدا مینی ایمپلنت اندکی شل باشد، اما در صورتی که پیچ خیلی شل شود یا بریس از آن جدا شد، با ارتودنتیست خود تماس بگیرید.

چه مشکلاتی ممکن است بروز یابد؟

مطالعات علمی حاکی از آن است که مینی ایمپلنت‌ها هیچ آسیبی به دندان‌ها یا دیگر بافت‌های دهان نخواهند رساند. اکثر مینی ایمپلنت‌ها طی درمان ارتودنسی با استفاده از بریس‌ها ثابت باقی می‌مانند و احتمال ایجاد حس ناراحتی بسیار کم خواهد بود. با این حال، تقریبا ۱۰ – ۲۰ درصد از آنها، ظرف چند ماه نخست شل می‌شوند. در این صورت، به ندرت پیش می‌آید که این اتفاق دردناک باشد. در صورت لزوم می‌توان مینی ایمپلنت را تعویض نمود. با این وجود، در صورت وجود هر سوال یا نگرانی در رابطه با مینی ایمپلنت‌ها، ارتودنتیست به شما کمک خواهد کرد.

مینی ایمپلنت معمولا به گونه‌ای کار گذاشته می‌شود که بین ریشه‌های دو دندان قرار می‌گیرد. در اکثر موارد مینی ایمپلنت در جای خود ثابت باقی می‌ماند. خطراتی که ممکن است بوجود آیند عبارتند از:

  • ممکن است پیچ با ریشه‌ی دندان برخورد کند که البته ریشه بدون هیچ مشکلی بهبود پیدا خواهد کرد.
  • در صورت شل شدن مینی ایمپلنت، در همان مکان یا در جای دیگر می‌توان پیچ (مینی ایمپلنت) دیگری قرار داد.
  • در ۵ درصد از موارد، حین کارگذاشتن مینی ایمپلنت درون فک، پیچ شکسته می‌شود. در این صورت، می‌توان انتهای مینی ایمپلنت را درون استخوان باقی گذاشت. این کار مشکلی ایجاد نخواهد کرد.
  • در ۱۵-۲۰ درصد از موارد، مینی ایمپلنت‌ها خیلی زود با شکست مواجه می‌شوند و نیاز است تعویض یا برداشته شوند.
  • بسیار دور از انتظار است، اما اگر منطقه‌ی مینی ایمپلنت پاکیزه نگه داشته نشود، به احتمال زیاد عفونت بوجود خواهد آمد.

اگر بیمار تمایلی به استفاده از مینی ایمپلنت‌ها نداشته باشد، چه باید کرد؟

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

مینی ایمپلنت‌ یا مینی اسکرو دندانی

ارتودنتیست روش‌های مختلف برای صاف و مرتب کردن دندان‌ها و بستن شکاف یا فاصله‌ی بین آنها را به شما توضیح خواهد داد. مینی ایمپلنت‌ها اغلب برای تاثیرگذاری بیشتر بریس‌ها (براکت‌ها) مورد استفاده قرار می‌گیرند. گزینه‌های جایگزین مینی ایمپلنت‌ها عبارتند از استفاده از هدگیر، کشیدن دندان، یا کنار آمدن با فاصله‌ی بین دندان‎ها. ارتودنتیست توضیحات لازم در خصوص بهترین روش برای حصول بهترین نتایج را در اختیار شما قرار خواهد داد. تصمیم نهایی به عهده‌ی شما خواهد بود.

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

دندان‌های شیری گرچه جایگزین دائمی خواهند داشت، اما از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. دندان‌های شیری به عنوان فضانگه‌دار برای دندان‌های دائمی عمل می‌کنند و به کودکان اجازه می‌دهند اولین غذای جامد خود را بجوند. کودکان معمولا در اثر حادثه، آسیب، پوسیدگی دندان، یا شرایط ژنتیکی، دندان‌های شیری خود را از دست می‌دهند. این احتمال وجود دارد که از دست دادن زود هنگام دندان‌های شیری منجر به بروز مشکلات ارتودنسی در دندان‌های دائمی شود.

فضا نگه‌دار چیست؟

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

در صورتی که دندان‌های مولر شیری وجود نداشته باشند یا زودتر از موعد از دست رفته باشند، ارتودنتیست‌ها استفاده از فضا نگه‌دارها را توصیه می‌کنند. هدف استفاده از فضا نگه‌دارها جلوگیری از جابجایی مولرهای اول دائمی مجاور دندان از دست رفته است. از این طریق می‌توان فضای کافی برای رشد پرمولرهای دائمی که دارای دو کاسپ (برجستگی روی سطح جونده‌ی دندان) هستند و نیز دندان‌های نیش حفظ نمود. در صورتی که مولرهای اول دائمی در جای درست خود نگه داشته نشوند، ممکن است رو به جلو منحرف شوند و مانع رشد پرمولرهای دارای دو کاسپ در مسیر معمول خود شوند. اولین پرمولر دارای دو کاسپ نیز ممکن است رو به جلو جابجا شود و مسیر معمول رشد و حرکت دندان نیش دائمی را مسدود کند. در صورتی که هر یک از شش دندان شیری در هر یک از دو فک پیش از موعد از دست برود، استفاده از فضا نگه‌دار ضروری خواهد بود.

انواع فضا نگه‌دارهای ثابت

نوع فضا نگه‌داری که دندانپزشک به شما پیشنهاد می‌دهد به تعداد دندان‌های از دست رفته و نیز محل آنها در دهان بستگی دارد. معمول‌ترین انواع فضا نگه‌دارها عبارتند از:

ابزار کمانی کامی (TPA)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع فضا نگه‌دار ثابت در فک بالا زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که دندان‌های مولر شیری در هر دو طرف قوس دندانی زودتر از موعد از دست رفته باشند. ابزار TPA از دو بند فلزی تشکیل شده است که با یک سیم محکم در سقف دهان به یکدیگر متصل شده‌اند و بندها به آنها لحیم شده‌اند. ساختن ابزار عبارت است از تنظیم کردن بندهای فلزی روی دندان پایه‌ی کودک و ساخت قالب آن. بندها درون قالب باقی می‌مانند، که پس از آن با گچ دندانپزشکی پر می‌شود. ابزار TPA در آزمایشگاه و از روی قالب دندان‌های کودک ساخته می‌شود.

زمانی که ابزار TPA روی دندان پایه با سمان چسبانده می‌شود، می‌تواند مانع حرکت رو به جلوی دندان‌ها شود؛ با این حال همیشه قادر نیست مانع حرکت رو به جلوی نوک دندان‌های پایه شود و در نتیجه ممکن است باز فضا از بین برود و پر شود. احتمال برزو این اتفاق زمانی افزایش می‌یابد که کودک از روی عادت از زبان، انگشت، یا انگشت شست برای اعمال فشار روی سیم TPA استفاده می‌کند. گاهی اوقات یک دکمه به سیم مرکزی ابزار TPA متصل می‌شود که در کام کودک قرار می‌گیرد تا مانع تغییر جهت دندان پایه‌ای شود که ابزار به آن سمان شده است. در این حالت ابزار “نانس” نامیده می‌شود.

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

معمولا ابزار TPA در جای خود باقی می‌ماند تا دندان دائمی درون فضای به جا مانده در اثر از دست رفتن دندان‌ها رشد کند.

دیستال شو (Distal shoe)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع فضا نگه‌دار زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که بیمار کوچکتر از آن است که مولرهای شش سالگی او رشد کرده باشند. دیستال شو روی مولرهای شیری قرار داده می‌شود و برآمدگی دارد که روی لثه تا سطح مقابل مولر شش سالگی که رشد نکرده است امتداد می‌یابد و مسیر رشد آن را به درستی درون دهان هدایت می‌کند.

بند و حلقه (Band and loop)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع ابزار زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که یک یا چند مولر شیری تنها در یک سمت قوس دندانی از دست رفته‌اند و مولر شش سالگی نیز پشت آنها وجود دارد. در این ابزار یک بند فلزی به دور مولر شش سالگی قرار می‌گیرد و یک بازوی سیمی به آن لحیم می‌شود که در سطح پشتی دندان باقی‌مانده‌ی کناری قرار می‌گیرد.

سیم کمانی پشت دندانی (Lingual holding arch)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع فضا نگه‌دار زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که یک یا چند مولر شیری در هر دو سمت قوس دندانی از دست رفته باشند و مولرهای شش سالگی پشت آنها در جای خود قرار داشته باشند. در این نوع فضا نگه‌دارها بندهای فلزی به دور مولرهای شش سالگی قرار می‌گیرند و یک سیم که به شکل قوس دندانی خمیده شده است به بندها لحیم می‌شود و روی سطح زبانی دندان‌های جلو قرار می‌گیرد.

دیگر انواع فضا نگه‌دارها نیز وجود دارند که مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما به طور کلی با اندکی تغییر در فضا نگه‌دارهایی که ذکر شدند ساخته می‌شوند.

فواید استفاده از فضا نگه‌دارها

 

  • فضا نگه‌دارها از جابجایی‌های نامطلوب مولرهای دائمی و پرمولرهای دارای دو کاسپ جلوگیری می‌نمایند.
  • فضا نگه‌دار فضای موجود در قوس دندانی را حفظ می‌کند تا پرمولرهای دارای دو کاسپ و دندان‌های نیش دائمی درون آن رشد کنند.
  • فضا نگه‌دارها شکل قوس دندانی را حفظ می‌کنند و در امتداد آنها دندان‌ها درون فک رشد می‌کنند. به این ترتیب از نامرتبی دندان‌ها نیز پیشگیری خواهد کرد.

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

درمان ارتودنسی خود خطری ندارد، اما مانند هر گونه تداخل دیگر در بدن و مانند دیگر درمان‌ها، عوارض اندکی با خود به همراه دارد. خواه در پی درمان ارتودنسی برای فرزند خود هستید، یا به فکر گزینه‌ی درمان مناسب خود می‎باشید، مهم است اطلاعات لازم را داشته باشید تا پیش از تصمیم گیری خطرات و مزایای درمان را بسنجید.

متخصص ارتودنتیست شما بهترین مشاور برای شماست تا در رابطه با تمامی خطرات پیش روی شما صحبت کند، شرایط شخصی شما را مد نظر قرار دهد، گزینه‌های موجود را به شما معرفی نماید و در نهایت به شما کمک خواهد کرد تا بر اساس اطلاعات کامل تصمیم بگیرید. با این حال، خوب است برخی مشکلاتی که ممکن است بروز یابند را به خاطر داشته باشید تا در صورت وقوع، در صدد برطرف نمودن آنها برآیید.

درد دندان، ناراحتی خفیف یا فشار به دندان

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

 

پس از آغاز درمان ارتودنسی و پس از هر معاینه، ممکن است درد دندان، احساس فشار روی دندان‌ها، یا تنها احساس ناراحتی کنید. این موارد به فرد و آستانه‌ی تحمل درد او بستگی دارد. زمانی که فرد به ابزار ارتودنسی عادت کند و دندان به تدریج جابجایی خود را آغاز نماید، درد نیز از بین خواهد رفت. در صورت بروز دردهای خفیف می‌توان از مسکن‌هایی استفاده نمود که نیاز به تجویز دندانپزشک ندارند.

خراشیدگی و خون مردگی

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

در ابتدای درمان ارتودنسی، کاملا طبیعی است روی غشاء مخاطی خراشیدگی و خون مردگی مشاهده شود که عموما ناشی از ابزار ثابت ارتودنسی می‌باشند. در چنین مواردی، می‌توان از موم محافظ ارتودنسی استفاده نمود، که راهی ساده برای محافظت از دهان طی مراحل ابتدایی درمان است. چنین عارضه‌هایی موقتی هستند و طی ۵ تا ۷ روز نخست پس از آغاز درمان ارتودنسی بروز می‌یابند. پس از آن، غشاء مخاطی خود را با بریس‌ها (براکت‌ها و سیم‌ها) تطبیق می‌دهد و ساییدگی و خراش ناپدید می‌شود.

لکه‌های سفید رنگ روی سطح دندان

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

 

این مشکل در پی عدم رعایت بهداشت دهان و دندان در دراز مدت بروز می‌یابد. لکه‌های سفید رنگ در اطراف براکت‌ها ایجاد می‌شود. مینای دندان در زیر براکت‌ها سالم باقی می‌ماند و لایه‌ای که روی سطح مینای دندان ایجاد شده است موجب از بین رفتن مواد معدنی دندان می‌شود. این اتفاق در نتیجه‌ی وجود باکتری‌های مضری اتفاق می‌افتد که غذاهای باقی‌مانده در اطراف براکت‌ها را به اسید تبدیل می‌کنند. اسید موجب خوردگی مینای دندان می‌شود که منجر به از بین رفتن مواد معدنی سطح دندان می‌شود. این فرایندی است که به پوسیدگی دندان ختم می‌شود.

در صورت بروز این مشکل، و چنانجه تکرار دستورالعمل‌های لازم برای حفظ بهداشت دهان و دندان و مراجعه‌ی مکرر به متخصص بهداشت دهان و دندان موثر واقع نشوند، دکتر پیش از تکمیل درمان آن را خاتمه می‌دهد زیرا اولویت با حفظ بهداشت دندان‌ها و پس از آن صاف و یکدست نمودن آنهاست.

عفونت لثه

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

رعایت بهداشت دهان و دندان برای همه‌ی افراد مهم است اما برای افرادی که تحت درمان ارتودنسی قرار دارند از اهیمت ویژه‌ای برخوردار است. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان می‌تواند منجر به عفونت لثه شود. این عفونت می‌تواند فرایند درمان را پیچیده نماید زیرا سرعت جابجایی و حرکت دندان‌ها را کاهش می‌دهد در نتیجه سرعت فرایند درمان کاهش می‌یابد، که گاهی اوقات می‌تواند منجر به آسیب‌های برگشت ناپذیر به بافت‌های پیرامون دندان شود که آن را در جای خود نگه داشته‌اند.

تحلیل ریشه‌ی دندان

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

عوارض و مشکلات درمان ارتودنسی

 

تقریبا غیرممکن است بتوان پیش بینی کرد که آیا تحلیل ریشه برای فردی رخ خواهد داد یا خیر اما، برخی بیماران بیشتر از سایرین مستعد تحلیل ریشه‌ی دندان هستند. در عمل به این معناست که، ریشه‌ی دندان کوتاه‌تر می‌شود. با این حال، این مشکل طول عمر دندان را کاهش نمی‌دهد و عوارض چندان چشمگیری در بر نخواهد داشت.

بازگشت نتایج درمان ارتودنسی

درمان زودهنگام ارتودنسی این قابلیت را دارد که مجددا به حالت اولیه‌ی خود برگردد، به این معنا که دندان‌ها به موقعیت اولیه‌ی خود برگردند. ارتودنتیست با استفاده از ابزارهای نگه دارنده و ریتینرها از بروز این مشکل پیشگیری می‌کنند. ابزارهای نگه دارنده از جمله محصولات آزمایشگاه هستند که برای تنظیم دقیق دندان‌ها ساخته می‌شوند.

ریتینرها سیم‌هایی هستند که به سطح داخلی دندان‌ها می‌چسبند تا آنها را در جای خود ثابت نگه دارند. این مرحله از درمان ارتودنسی از اهمیت بالایی برخوردار است.

 

عادت مکیدن انگشت و درمان آن به کمک ارتودنسی

علاوه بر بالش و عروسک مورد علاقه و نیز زمان دلخواه برای خواب نیمروزی یا خواب شبانه، مکیدن انگشت می‌تواند یکی از جنبه‌های آرام‌بخش دوران کودکی باشد. طبق یکی از گزارشات اخیر، بین ۷۵ تا ۹۵ درصد از نوزادان انگشت خود را می‌مکند. آیا این عادت می‌تواند نگران کننده باشد؟ در اکثر موارد پاسخ منفی است. با این وجود، مهم است که به عادات کودک خود توجه نمایید زیرا ممکن است تاثیر منفی روی سلامت عمومی بدن او داشته باشد.

چه نوع مکیدن انگشتی می‌تواند عادتی طبیعی باشد؟

عادت مکیدن انگشت

عادت مکیدن انگشت

اکثر کودکان، مکیدن انگشت خود را از سنین بسیار پایین آغاز می‌کنند؛ برخی حتی این عادت را از درون رحم مادر با خود به همراه دارند. مکیدن یکی از واکنش‌های طبیعی است و در نوزادان هدفی خاص را دنبال می‌نماید. مکیدن معمولا حس امنیت و رضایت به کودکان می‌دهد. این عادت می‌تواند برای آنها آرام‌بخش باشد، به همین دلیل است که کودک با مکیدن انگشت به خواب می‌رود.

بسیاری از کودکان مکیدن انگشت را در سنین ۲ تا ۴ سال فراموش می‌کنند. این تنها به این دلیل است که آنها اقدام به ترک عادتی می‌کنند که دیگر برای آنها مفید نیست. با این وجود، ممکن است این عادت را تا سنین پیش از دبستان با خود به همراه داشته باشند. در صورتی که حتی پس از رشد دندان‌های دائمی، این عادت در کودک شما تداوم داشته باشد، زمان آن رسیده است تا برای ترک آن اقدام نمایید.

در عادت مکیدن انگشت چه علائمی باید مورد توجه قرار گیرند؟

عادت مکیدن انگشت

عادت مکیدن انگشت

ابتدا، دقت کنید کودک شما چگونه انگشت خود را می‌مکد. در صورتی که عمل مکیدن غیرفعال باشد و انگشت به آرامی درون دهان قرار داشته باشد، احتمال بروز آسیب و مشکل اندک خواهد بود. اما در صورتی که، مکیدن انگشت پرخاشگرانه باشد و به زبان یا دندان‌ها فشار وارد نماید، ممکن است این عادت مشکلاتی در صاف و یکدست بودن دندان‌ها و رشد طبیعی دهان ایجاد نماید. تداوم این عادت می‌تواند دندان‌ها و فرم صورت را تحت تاثیر قرار دهد و ممکن است منجر به بروز مشکلاتی شود که اصلاح آنها در آینده نیاز به درمان ارتودنسی داشته باشد.

عوارض مکیدن انگشت

شاید باور کردنی نباشد که چنین عادتی قادر باشد ساختار دهان و فک و دندان‌ها را تغییر دهد. اما واقعیت دارد.

خونرسانی به استخوان فک کودک عالی است و این استخوان به سرعت در حال رشد است، در عین حال نرم و بسیار منعطف است، بویژه در سنین پیش از ۸ سالگی. بنابراین اصلا بعید نیست که فشار مداوم شست یا انگشت کودک، شکل استخوان اطراف دندان‌های جلوی دو فک بالا و پایین را تغییر دهد. هر چه این فشار بیشتر باشد، تغییر شکل نیز حادتر خواهد بود.

عادت مکیدن انگشت

عادت مکیدن انگشت

 

در صورت تداوم این عادت، ممکن است دندان‌های جلوی فک بالا رو به جلو و دندان‌های جلوی فک پایین رو به عقب منحرف شوند. بعلاوه ممکن است رشد فک پایین را متوقف نماید در حالی که فک بالا را به جلو می‌آورد. این می‌تواند باعث کج شدن دندان‌ها، اپن بایت قدامی (وضعیتی که در آن دندان‌های جلو به یکدیگر نزدیک نمی‌شوند)، ایجاد کراس بایت، یا دیگر مشکلات شود. به همین دلایل است که باید پیش از بروز مشکلات بیشتر مانع این عادت شد.

چگونه می‌توان به کودک کمک کرد تا عادت مکیدن انگشت را ترک نماید؟

در صورتی که نیاز است به کودک خود کمک کنید تا عادت مکیدن انگشت را ترک نماید، دستورالعمل‌های زیر را دنبال کنید:

عادت مکیدن انگشت

عادت مکیدن انگشت

  1. همواره مثبت اندیش باشید و نقش حمایت‌گرانه برای فرزند خود داشته باشید. به جای تنبیه کودک برای مکیدن انگشت، برای عدم انجام آن به او جایزه دهید.
  2. نها در طول شب از یک پوشش مخصوص انگشت یا دستکش برای کودک خود استفاده نمایید. به او یادآوری کنید که این یک تنبیه نیست، بلکه راهی است تا به او یادآوری کند از مکیدن انگشت اجتناب نماید.
  3. روی ناخن‌های کودک لاک بدمزه بزنید تا به او یادآوری شود از مکیدن انگشت دست بکشد.
  4. برای او نمودار پیشرفت تهیه کنید و اجازه دهید هر روزی که انگشت خود را نمی‌مکد یک استیکر به آن بچسباند. پس از یک هفته اجازه دهید برای خود جایزه‌ای انتخاب نماید. به مرور زمان با استفاده از این روش این عادت ترک خواهد شد.
  5. اگر متوجه شدید کودک تنها زمانی که حس اضطراب دارد انگشت خود را می‌مکد، سعی کنید منشاء اضطراب او را شناسایی و آن را برطرف نمایید.
  6. به طور کامل به او توضیح دهید اگر این عادت را ترک نکند چه مشکلاتی برای او پیش خواهد آمد.

ابزارهای ارتودنسی ترک عادت مکیدن انگشت

اگر پس از تلاش‌های بسیار کودک شما عادت مکیدن انگشت را ترک نکرد و متوجه بروز مشکلات ارتودنسی در ظاهر او شدید، به ارتودنتیست مراجعه نمایید تا با استفاده از ابزارهای مخصوص ارتودنسی در ترک این عادت به کودک شما کمک نماید.

ابزارهایی از قبیل گیره‌ی مشبک کام (palatal crib) که ابزاری ثابت است، یا از دیگر ابزارهای متحرک مفید خواهند بود. این ابزار برای خوابیدن نیست- بلکه ابزار فلزی کوچکی است که درون دهان، به دندان‌های فک بالا متصل می‌شود.

گیره‌ی مشبک کام

گیره‌ی مشبک کام

نحوه‌ی عملکرد ابزار چگونه است؟ سیم‌های نیم‌دایره‌ای گیره‌ی مشبک کام مانع رسیدن شست یا انگشت به لثه‌های پشت دندان‌های جلوی فک بالا می‌شوند و لذت مکیدن انگشت را در کودک از بین می‌برد. این به سادگی مانع ایجاد فشار روی دندان‌ها و سقف دهان می‌شود.

بریس دارای چنگک (Rake Appliance)، ریتینر هالی (Hawley Retainer) و ابزار بلوگرس (Bluegrass Appliance) از دیگر ابزارهایی هستند که ارتودنتیست برای ترک عادت مکیدن انگشت در کودک استفاده می‌نماید.

عادت مکیدن انگشت

عادت مکیدن انگشت

ارتودنسی و ونیر های دندانی

ونیر دندان چیست؟

ونیرهای دندان، که تحت عنوان ونیرهای پرسلاین یا ونیر کامپوزیت نیز شناخته می‌شوند، یک لایه‌ی نازک رزین کامپوزیت یا پرسلاین نیمه شفاف همرنگ دندان هستند که به صورت سفارشی ساخته می‌شوند تا متناسب با دندان‌های فرد باشند و رنگ، شکل و ظاهر کلی دندان‌های فرد را بهبود بخشند. قرار دادن ونیرهای دندانی می‌تواند تغییر چشمگیری در لبخند و ظاهر فرد ایجاد نماید.

ونیرهای دندای قادر به حل چه نوع مشکلاتی هستند؟

قرار دادن ونیرهای دندانی گاهی اوقات تحت عنوان “ارتودنسی فوری” شناخته می‌شود زیرا می‌توان از آنها برای مخفی نمودن انواع مشکلات دندانی از جمله دندان‌های “منطقه‌ی لبخند” بهره برد. این مشکلات عبارتند از:

  • فاصله‌ی بین دندان‌ها
ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

 

  • دندان‌های بدشکل یا کج و ناصاف
ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

 

  • دندان‌های شکسته یا لب‌پر شده
ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

 

  • وجود لکه‌های دائمی داخلی یا بیرونی دندان‌ها
ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

ونیرهای دندانی قادرند ظاهر دندان‌ها را بهبود بخشند اما نمی‌توانند نحوه‌ی قرارگیری فک، اوربایت یا آندربایت را اصلاح نمایند. برای حل این مشکلات پیچیده‌تر، نیاز است درمان‌های ارتودنسی بیشتری صورت گیرد.

جایگزین‌های ونیرهای دندان کدامند؟

نزدیک‌ترین جایگزین‌های ونیرهای پرسلاین از نظر زیبایی، رزین کامپوزیت‌ها هستند. رزین کامپوزیت ماده‌ای همرنگ دندان است که برای پر کردن دندان مورد استفاده قرار می‌گیرد و ممکن است برای ساخت ونیرهای دندانی نیز مورد استفاده قرار گیرد. از روکش دندان نیز ممکن است برای اصلاح برخی مشکلات مشابهی استفاده شود که ونیرهای دندانی برای آنها کاربرد دارند، گرچه، فرایند آنها تهاجمی‌تر است.

ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

مزیت‌های ونیرهای پرسلاین

ونیرهای پرسلاین در مقایسه با رزین کامپوزیت از مزیت‌های بیشتری برخوردارند:

  • ونیرهای پرسلاین بسیار بادوام هستند. اگرچه ونیرهای پرسلاین بسیار ظریف هستند، معمولا بین ۵/۰- ۷/۰ میلی‌متر ضخامت دارند و ذاتا حساس و شکننده هستند و به محض اتصال به ساختار دندان سالم، بسیار محکم می‌شوند. اگر از طریق حفظ بهداشت دهان و دندان‌، از ونیرهای پرسلاین به خوبی مراقبت شود و از آنها برای شکستن یا جویدن خوراکی‌های سفت مانند یخ استفاده نشود، ممکن است چندین سال، معمولا بین ۱۰-۱۵ سال، دوام داشته باشند.
  • ونیرهای پرسلاین ظاهری بسیار طبیعی و شبیه دندان‌های طبیعی بوجود خواهند آورد. نیمه‌شفاف بودن پرسلاین این امکان را فراهم می‌آورد تا ونیرها مانند مینای دندان سبک باشند و در دندان عمقی بوجود می‌آورند که با دیگر مواد که برای زیبایی بکار برده می‌شوند قابل مقایسه نمی‌باشد.
  • ونیرهای پرسلاین در برابر ایجاد لکه مقاوم هستند. برخلاف دیگر مواد پیوندی که برای زیبایی دندان بکار برده می‌شوند، پرسلاین از جنس سرامیک صاف و سیقلی و مقاوم است، بنابراین در اثر کشیدن سیگار یا نوشیدن مایعات تیره یا پر رنگ یا ادویه‌ها، لکه‌ی دائمی در آنها ایجاد نخواهد شد.
  • ونیرهای پرسلاین بسیار غیرتهاجمی هستند. در صورت لزوم، طی فرایند کارگذاشتن آنها روی دندان، تنها بخش کوچکی از ساختار دندان برداشته می‌شود.

معایب ونیرهای پرسلاین در مقایسه با ونیرهای رزین کامپوزیت

معایب اصلی ونیرهای پرسلاین در مقایسه با رزین کامپوزیت عباتند از:

  • ونیرهای پرسلاین در مطب ساخته نمی‌شوند. این نوع ونیرها در آزمایشگاه ساخته می‌شوند بنابراین نیاز است بیمار حداقل دو مرتبه به ارتودنتیست مراجعه نماید. ونیرهای رزین کامپوزیت در یک جلسه ساخته و کار گذاشته می‌شوند. برای قرار دادن رزین کامپوزیت روی دندان، به بهترین شکل ممکن و بدون برجستگی دندان و حجیم به نظر رسیدن آن، نیاز است به میزان کافی از ساختار دندان برداشته شود. ماده‌ای که برای اتصال به کار برده می‌شود روی دندان قرار می‌گیرد، سپس رزین کامپوزیت افزوده می‌شود، به آن نور تابانده می‌شود و در پایان پولیش می‌شود.
  • ونیرهای پرسلاین گران‌تر از ونیرهای کامپوزیت هستند. ساختن و کارگذاشتن ونیرها مستلزم صرف زمان، تخصص و منابع بیشتری است، بنابراین هزینه‌ی آنها بیشتر است.
  • ونیرهای پرسلاین قابل ترمیم و اصلاح نیستند. بنابراین، در صورت شکسته شدن آنها باید ونیر پرسلاین دیگری جایگزین آن شود.

چه کسانی گزینه‌های مناسبی برای ونیرهای دندانی هستند؟

ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

ونیرهای دندانی برای همه‌ی افراد یا برای همه‌ی دندان‌ها مناسب نیستند. در موفقیت این تکنیک، انتخاب گزینه‌ی مناسب، عامل بسیار مهمی است. در صورتی که برای دستیابی به بهترین نتایج نیاز باشد بخشی از ساختار دندان  برداشته شود، قرار دادن ونیر روی دندان فرایندی غیرقابل بازگشت است. ارتودنتیست پس از معاینه‌ی دندان قادر خواهد بود مشخص نماید که آیا ونیرهای دندان مناسب تغییرات مد نظر شما هستند یا خیر. برخی شرایطی که مشخص می‌نمایند دندان‌ها یا افراد خاصی گزینه‌های مناسبی برای ونیرهای دندانی نیستند عبارتند از:

  • دندان ناسالم. پیش از ساخت و اتصال ونیر‌های دندانی باید پوسیدگی دندان و بیماری فعال لثه درمان شوند.
  • دندان ضعیف. چنانچه بخش قابل توجهی از ساختار دندان از دست رفته باشد و با مواد پر کننده جایگزین شده باشد، این دندان آنقدر مقاوم نیست تا با ونیر دندانی عملکرد خوبی داشته باشد.
  • دندانی که بخش قابل توجهی از مینای آن از دست رفته باشد. موفقیت ونیرهای دندانی در اتصال آنها به مینای دندان است.
  • افرادی که عادت به فشردن و ساییدن دندان‌ها دارند. فشردن و ساییدن دندان‌ها به یکدیگر (دندان قروچه) از روی عادت، می‌تواند به سادگی موجب شکستن یا لب‌پر شدن ونیرهای دندانی شود. محافظ‌های شبانه‌ی دندان‌ها می‌تواند راه حل مناسبی برای این مشکل باشد.
  • افراد که بایت آنها محکم نیست.
  • افرادی که دندان‌های آنها به شدت ناصاف و نامرتب هستند و در جای نادرست واقع شده‌اند. ممکن است برای دستیابی به نتایج مطلوب نیاز باشد درمان ارتودنسی صورت گیرد.

روش کار گذاشتن ونیرهای پرسلاین

ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

معمولا برای کار گذاشتن ونیرهای پرسلاین نیاز است بیمار دو مرتبه به ارتودنتیست مراجعه نماید. طی جلسه‌ی نخست:

  • دندان‌ها معاینه می‌شوند، بیمار تمایلات و انتظارات خود را با ارتودنتیست در میان می‌گذارد و رنگ مورد نظر بیمار برای ونیر انتخاب می‌شود. مشارکت فعال بیمار در روند “طراحی لبخند” نقش حیاتی دارد. اندازه و شکل دندان‌ها و نیز محدودیت‌های اصلاحی ونیرهای پرسلاین مورد بحث قرار می‌گیرند.
  • برای کار گذاشتن ونیرها ممکن است نیاز باشد دندان‌های بیمار آماده شوند که این کار از طریق کوتاه و مرتب کردن مینای دندان از قسمت جلو و لبه‌ی سطح جونده انجام می‌شود تا پس از قرار گرفتن ونیر روی دندان، ضخامت آن از حد مشخصی فراتر نرود و برجسته به نظر نرسند. معمولا، ۵/۰ تا ۷/۰ میلی‌متر از مینای دندان تراشیده خواهد شد.
  • دندان‌ها قالب‌گیری خواهند شد تا ونیرها دقیقا شبیه دندان‌ها ساخته شوند. از این قالب برای ساخت مدلی استفاده خواهد شد که ونیر پرسلاین به صورت سفارشی از روی آن ساخته خواهد شد.
  • بسته به میزان تراشیده شده از روی مینای دندان و نوع تغییرات ایجاد شده، ونیرهای موقتی ممکن است روی دندان‌ها قرار بگیرند.

جلسه‌ی دوم نیز ممکن است بین یک تا دو ساعت طول بکشد. طی این جلسه:

  • در صورتی که ونیرهای موقتی روی دندان‌ها قرار گرفته باشند، برداشته خواهند شد.
  • مناسب بودن اندازه‌ی ونیرهای پرسلاین توسط ارتودنتیست و سپس توسط خود بیمار مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همین زمان است که بیمار باید شکل، رنگ، اندازه و حس قرار گرفتن ونیر را مورد بررسی قرار دهد و ببیند که آیا پیش از اتصال به دندان‌ها، انتظارات او را برآورده می‌سازند. پیش از اتصال ونیرها به دندان‌ها، بیمار می‌تواند درخواست هرگونه تغییری را داشته باشد زیرا پس از اتصال آنها به دندان، دیگر فرصتی برای هیچ گونه تغییری باقی نخواهد ماند.
ارتودنسی و ونیر های دندانی

ارتودنسی و ونیر های دندانی

 

  • با مورد تایید قرار گرفتن ونیرها از سوی بیمار، دندان‌ها با محلول اسیدی رقیقی پاکسازی خواهند شد. از نوعی چسب مخصوص همرنگ دندان روی دندان‌ها و داخل ونیرها زده خواهد شد که پس از اتصال ونیر به دندان‌ها، با تابش نور خشک و محکم خواهد شد.
  • به محض خشک شدن چسب، هر گونه سمنت اضافی برداشته می‌شود، بین دندان‌ها نخ دندان کشیده می‌شود و ونیرها پولیش می‌شوند.

برای نگه‌داری از ونیرها چه مراقبت‌هایی نیاز است؟

ونیرهای دندان ممکن است لب‌پر شوند و در صورتی که به خوبی از آنها مراقبت نشود ممکن است کنده شوند. برای افزایش دوام آنها نیاز است بهداشت دهان و دندان به خوبی حفظ شود و بیمار به طور منظم؛ یا حداقل دو مرتبه در سال، به ارتودنتیست خود مراجعه نماید. بعلاوه، بیمار باید سعی کند از آنها برای گاز زدن یا شکستن خوراکی‌های سفت و محکم مانند انواع مغزها و یخ استفاده نکند