نوشته‌ها

ارتودنسی تک فک: آری یا خیر

ما اغلب بیمارانی داریم که در مورد درمان ارتودنسی با قرار گرفتن بریس ها تنها روی یک فک یا درمان تک فکی سؤال می پرسند به همین دلیل فکر می کنیم توضیح بیشتر در مورد این نوع درمان مفید باشد. درمان “تک فک” به این معنی است که بریس ها فقط روی دندان های فک بالا یا پایین قرار می گیرند. فک ها ساختار U شکل دارند که ساختار دندان ها (نحوه قرار گیری دندان های) شما را تشکیل می دهند. به عبارت دیگر، دندان های فک بالای شما یک قوس دندانی است و دندان های فک پایین شما یک قوس دندانی است.

این یک پرسش متداول است. به عنوان مثال، اگر دندان های فک بالای شما کج هستند، اما دندان های فک پایین کاملاً صاف هستند، چرا نیاز براکت ها روی هر دو قوس دندانی قرار بگیرند؟ پاسخ آنطور که فکر می کنید ساده نیست و در بیماران مختلف متفاوت است. دلیل این امر این است که درمان ارتودنسی پیچیده تر از صرفاً صاف کردن دندان ها است.

مال اکلوژن

زمانی که دندان ها بیش از حد فشرده یا کج هستند و برای صاف کردن آنها از بریس استفاده می شود، دندان ها به تدریج در موقعیت صحیح خود قرار خواهند گرفت، اما به سمت جلو نیز حرکت می کنند تا فضای بیشتری ایجاد شود. در موارد دیگر که بین دندان ها فاصله وجود دارد و برای حرکت دادن آنها از بریس استفاده می شود، دندان ها این قابلیت را دارند که با همتراز شدن با یکدیگر، به سمت عقب حرکت کنند. به همین دلیل، ممکن است مشکلات بایت (مال اکلوژن) ایجاد شوند.

مال اکلوژن عبارت است از ناهماهنگی یا ارتباط نادرست بین دندان های دو فک (دندان های فک های بالا و پایین) که هنگام بسته شدن فک ها به یکدیگر نزدیک می شوند.

ارتودنسی تک فک

ارتودنسی تک فک

انواع شایع مال اکلوژن

  • اورجت، که تحت عنوان دندان های خرگوشی نیز شناخته می شود- دندان های جلوی فک بالا رو به جلو و بیرون رانده می شوند. این می تواند ناشی از کوچک تر بودن فک پایین باشد.
  • فشردگی بیش از حد- نسبت به اندازه فک تعداد دندان ها بسیار زیاد است یا دندان ها خیلی بزرگ هستند و به یکدیگر فشار وارد می کنند.
  • اوربایت- دندان های جلوی فک بالا روی دندان های جلوی فک پایین قرار می گیرند و با لثه ها تماس پیدا می کنند.
  • آندربایت- دندان های جلوی فک بالا داخل دندان های جلوی فک پایین قرار می گیرند.
  • کراس بایت- شبیه به آندربایت است، با این حال، تعدادی از دندان های فک بالا در داخل دندان های فک پایین قرار می گیرند.
  • اپن بایت– وقتی فک/ دهان بسته است دندان ها به هم نمی رسند.
  • میدلاین جابجا شده- مرکز دندان های جلوی فک بالا با مرکز دندان های جلوی فک پایین همراستا نیست.

بسته به شدت و نوع ناهماهنگی، مال اکلوژن ها به عنوان کلاس ۱، کلاس ۲، یا کلاس ۳، درجه بندی می شوند.

اگر قبلاً اوربایت داشته اید و دندان های کج دارید، اگر فقط با بریس های تک فک این بیماری را درمان کرده اید، در واقع فقط اوربایت را بدتر کرده اید زیرا دندان های کج به سمت جلو حرکت می کنند. از طرف دیگر، اگر بایت شما در ابتدا خوب است اما دندان های بالای شما کج هستند، قرار دادن بریس ها فقط روی دندان های فک بالا احتمالاً می تواند باعث ایجاد اوربایت شود.

به دندان های فک های بالا و پایین خود مانند چرخ دنده و چرخ فکر کنید. “دندان ها” باید صاف شوند تا به درستی در چرخ قرار گیرند، اما اگر چرخ دنده و چرخ به درستی داخل یکدیگر قرار نگیرند، زیرا آنها هم راستا نیستند، انواع مشکلات ممکن است رخ دهند.

ارتودنسی تک فک

ارتودنسی تک فک

عوارض مال اکلوژن

مال اکلوژن به خودی خود می تواند باعث بروز مشکلات طولانی مدت برای سلامتی شود. آنها همچنین می توانند با گذشت زمان بدتر شوند. علاوه بر این، مال اکلوژن های شدید می توانند باعث شوند که فک به جلو منحرف شود یا خیلی عقب برود و ظاهر چهره فرد را تغییر دهد. ناهماهنگی ها همچنین می توانند بر تقارن صورت تأثیر بگذارند.

مشکلات دیگری که گسترش می یابند عبارتند از:

  • دندان قروچه.
  • ساییدگی غیر طبیعی روی دندان ها که باعث فرسایش سطح دندان یا شکستگی دندان ها می شود.
  • مشکل در جویدن.
  • اختلالات گفتاری.
  • خطر بیشتر پوسیدگی/ حفره دندان.
  • سر درد.
  • درد فک و گردن.
  • عفونت دندان و فک.
ارتودنسی تک فک

ارتودنسی تک فک

آیا بریس های تک فک همیشه یک گزینه هستند؟

مواقعی وجود دارند که قرار دادن بریس ها فقط روی یک فک یک گزینه است، اگرچه چندان رایج نیست. آنها ممکن است در کودکان کوچکتر هنگام شروع فاز ۱ طرح درمان ارتودنسی قبل از ادامه مرحله ۲ مورد استفاده قرار گیرند.

مثال دیگر ممکن است زمانی باشد که بیمار دچار اوربایت خفیف و برخی مشکلات فاصله بین دندان های فک بالا باشد. از آنجا که دندان ها دارای شکاف یا فاصله تمایل دارند که با بریس ها به سمت عقب حرکت کنند، درمان تک فک نیز ممکن است مال اکلوژن خفیف را اصلاح کند.

یک لبخند کامل فقط با موقعیت دندان های شما تعیین نمی شود. به نظر می رسد که شکل ظاهری بایت شما در نهایت بر اساس محل فک شما تعیین شود. اگر یکی از فک ها بزرگ تر از دیگری باشد یا شکل متفاوتی داشته باشد، این امر به شدت بر روی هم قرار گرفتن دندان های شما تأثیر می گذارد.

یک درمان تک فک ممکن است بایت بدتری نسبت به قبل برای شما ایجاد کند. این می تواند منجر به خرد شدن دندان ها یا فشار بیش از حد به استخوان و لثه شود که می تواند منجر به از دست دادن دندان شود. هدف از یک بایت یکنواخت جلوگیری از هر گونه سایش دندان ها یا تروماهای غیر ضروری است.

یکی دیگر از عواملی که باید در نظر گرفت نحوه حرکت دندان ها نسبت به موقعیت آنها است. دندان های فشرده با همراستا شدن، به سمت جلو حرکت می کنند و دندان های با فاصله بین آنها، به سمت عقب حرکت می کنند. اگر از آندربایت رنج می برید و فقط دندان های کج فک پایین را صاف می کنید، آن را بدتر می کند. دندان ها می توانند صاف تر به نظر برسند اما آبایت مشکل دار به نظر خواهد رسید. اگر دندان های فک بالای شما فشرده باشند و از قبل اوربایت دارید، تنها رسیدگی به آنها باعث بیشتر شدن اوربایت در طول درمان می شود.

امیدواریم این مقاله به شما کمک کرده باشد بفهمید که چرا در بیشتر موارد ما همیشه درمان هر دو فک را با یکدیگر توصیه می کنیم. اگر بریس ها چیزی هستند که در نظر دارید، به شما توصیه می کنیم قبل از هر برنامه ریزی، برای مشاوره به یکی از ارتودنتیست های مجرب و معتمد نزدیک به خود مراجعه کنید.

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

اورجت چیست؟

اورجت عبارت است از همپوشانی دندان‌های فک بالا و فک پایین در جهت افقی. به این معنا که، دندان‌های فک بالا جلوتر از دندان‌های فک پایین قرار می‌گیرند و تا میزان زیادی روی آنها را می‌پوشانند. این حالت به “اور بایت” معروف است، در حالی که این اصطلاح برای این حالت مناسب نیست و ارتودنتیست‌ها از اصطلاح اورجت برای توصیف این نوع بی نظمی استفاده می‌نمایند. اورجت در بزرگسالان با استفاده از بریس (براکت ارتودنسی) اصلاح خواهد شد. ارتودنتیست قادر است در خصوص بهترین درمان شما را راهنمایی کند. ذکر این مطلب بسیار مهم است که بر خلاف باور عمومی اورجت و اوربایت دو حالت متفاوت هستند.

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

اورجت یعنی با بستن بایت و قرار گرفتن دندانها روی هم، از نظر عقب یا جلو قرار گرفتن، چقدر (یا چند میلی‌متر) دندان‌های فک بالا جلوتر از دندان‌های فک پایین قرار می‌گیرند. بنابراین ممکن است از ارتودنتیست خود بشنوید “شما اورجت ۸ میلی‌متری دارید”.

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

میزان همپوشانی به طور معمول بین ۲ تا ۴ میلی‌متر است. از اورجت می‌توان رابطه‌ی بین دندان‌های جلوی هر دو فک نسبت به یکدیگر را تحت عنوان کلاس ۱، ۲ و ۳ مشخص نمود.

اورجت کلاس ۱ حالت طبیعی و ایده‌آل است زیرا دندان‌های جلوی فک بالا، در جهت‌های عمودی و افقی، ۲ تا ۴ میلی‌متر جلوتر از دندان‌های جلوی فک پایین قرار می‌گیرند و با قرار دادن دو فک روی یکدیگر، دندان‌های فک پایین با سطح پالاتال یا زبانی (عقبی یا پشتی) دندان‌های فک بالا تماس خواهند داشت.

در اورجت کلاس ۲، اندازه بین دندان‌ها بیش‌تر است. دندان‌های جلویی فک بالا نسبت به کلاس ۱ جلوتر قرار گرفته‌اند و در اورجت کلاس ۳، رابطه‌ی بین لبه‌های دندان‌های جلویی، دندان‌های فک پایین جلوتر از دندان‌های فک بالا قرار می‌گیرند (که به آن آندر بایت گفته می‌شود).

علل ایجاد اورجت

افزایش اورجت می‌تواند نتیجه‌ی عوامل مختلفی باشد. شایع‌ترین این عوامل، قرار گرفتن فک بالا جلوتر از فک پایین در نتیجه‌ی اختلاف اسکلتی است، که دندان‌های فک بالا رو به جلو متمایل می‌شوند. این اتفاق می‌تواند در دو صورت رخ خواهد داد: برجستگی یا جلوآمدن فک بالا (ماگزیلا- maxilla) یا عقب رفتن فک پایین (مندیبل- mandible) بیش‌تر از حد معمول. این عامل باعث اختلال در تماس دندان‌ها با یکدیگر خواهد شد و می‌تواند در قالب افزایش اورجت ظاهر شود.

افزایش اورجت می‌تواند نتیجه‌ی تفاوت در تعداد دندان‌ها یا طول قوس دندانی باشد. اگر در قوس دندانی پایین یک یا چند دندان وجود نداشته باشند، چه به صورت مادرزادی یا به علت از دست رفتن زودهنگام دندان شیری، می‌تواند منجر به افزایش فاصله‌ی دندان‌های فک بالا نسبت به دندان‌های فک پایین خواهد شد.

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

در نهایت، افزایش زاویه‌ی قرارگیری دندان‌های فک بالا می‌تواند منجر به افزایش اورجت شود. این اتفاق ممکن است حاصل عادت مکیدن انگشت باشد. یا خیلی ساده، تنها به دلیل قرار گرفتن دندان‌ها به این شکل، اورجت افزایش می‌یابد.

مشکلات زیبایی جلو بودن فک

دندان‌های رو به جلو برای هیچ کس زیبا نیستند. به این مدل دندان‌ها اصطلاحا “دندان خرگوشی” گفته می‌شود. به همین دلیل در بسیاری موارد با بیمارانی مواجه می‌شویم که اعتماد به نفس ندارند و در هر شرایطی سعی می‌کنند لبخند نزنند و تلاش می‌کنند با لب‌ها دندان‌های خود را بپوشانند.

مشکلات بالینی اورجت

افزایش اورجت می‌تواند فرد را در برابر صدمات به دندان آسیب‌پذیرتر کند. افردی که اورجت بیش از ۴ میلی‌متر دارند، خطر آسیب به دندان‌های جلو در آنها بیشتر است، که می‌تواند منجر به از دست رفتن زودهنگام دندان‌های شیری شود.

افزایش شدید اورجت می‌تواند مشکلات در گفتار و جویدن را به همراه داشته باشد. در بیمارانی که دندان‌های آنها آنقدر رو به جلو است که در بستن لب‌ها با مشکل مواجه می‌شوند، ممکن است دهان آنها آنقدر خشک شود که خطر پوسیدگی دندان‌ها را افزایش دهد زیرا بزاق دهان تا حدودی دندان‌ها را در برابر پوسیدگی محافظت می‌کند.

درمان جلو بودن فک بالا

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

در صورت افزایش میزان اورجت، می‌توان از بریس‌ها برای کاهش آن و صاف و یکدست نمودن دندان‌ها استفاده نمود. چنانچه دندان‌ها تا حد زیادی جلوتر قرار گیرند و فشردگی دندان‎ها بیشتر شود، ممکن است در کنار استفاده از بریس‌ها (براکت‌ها) نیاز باشد به انتخاب دندانپزشک یک دندان از فک بالا (یا هر دو فک) کشیده شود.

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

با بستن بایت (روی هم قرار دادن دندان‌های فک بالا و پایین)، اگر تفاوت زیادی بین دو فک وجود داشته باشد و قوس دندانی فک بالا خیلی جلوتر از فک پایین قرار گیرد، به آن استتار یا کامولفاژ ارتودنسی گفته می‌شود. برای برطرف نمودن این مشکل می‌توان از دندان‌های فک بالا یک جفت دندان، معمولا پرمولرهای اول یا دوم در وسط قوس دندانی، کشید تا دندان‌های فک بالا بتوانند درون فضای به جا مانده جمع شوند و اختلاف اندازه‌ی دو فک از بین برود.

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

جلو بودن فک بالا (اورجت و اوربایت)

در صورت شدید بودن اورجت، ممکن است نتوان دندان‌ها را صاف و یکدست نمود و اختلاف اسکلتی ارتودنسی را پوشاند. اگر اختلاف اندازه زیاد و اصولا مربوط به استخوان باشد (ماگزیلا خیلی جلوتر یا مندیبل خیلی عقب‌تر قرار گرفته باشد)، ممکن است نیاز باشد جراحی فک انجام شود تا عملکرد و زیبایی دندان‌های بیمار بهبود پیدا کنند.