نوشته‌ها

کامپوزیت و باندینگ دندان

کامپوزیت و باندینگ چیست؟

گاهی اوقات ممکن است نیاز باشد روی دندان های خود فرایندهای زیبایی انجام دهید تا لبخند سالم و جذاب خود را حفظ کنید. باندینگ یکی از این فرایندهای زیبایی دندان است که با توجه به راحت و غیر تهاجمی بودن آن، مورد توجه قرار گرفته است. باندینگ عبارت است از اتصال مواد مصنوعی مانند رزین کامپوزیت (پلاستیک) همرنگ دندان به ساختار دندان های طبیعی به منظور پنهان کردن نقائص دندان و ترمیم دندان های پوسیده، لب پر شده، ترک خورده یا دندان هایی که رنگ آنها تغییر کرده است.

بر خلاف ونیرها که در آزمایشگاه ساخته می شوند و به یک قالب سفارشی نیاز دارند تا کاملاً متناسب با دندان های هر فرد باشند، باندینگ را می توان تنها در یک جلسه انجام داد. این فرایند تحت عنوان باندینگ (متصل کردن) شناخته می شود زیرا مواد به دندان متصل می شوند.

کاربردهای باندینگ

کامپوزیت و باندینگ دندان

کامپوزیت و باندینگ دندان

 

باندینگ از جمله ساده ترین و نیز کم هزینه ترین فرایندهای زیبایی دندانپزشکی است. رزین کامپوزیتی که در باندینگ استفاده می شود را می توان شکل داد و پولیش کرد تا با دندان های کناری خود کاملاً هماهنگ باشد. اغلب، باندینگ با اهداف زیبایی استفاده می شود تا ظاهر دندان های بد رنگ و لب پر شده را بهبود بخشد. علاوه بر این، از باندینگ می توان برای بستن فواصل بین دندان ها استفاده کرد تا دندان ها بلندتر به نظر برسند یا شکل و رنگ آنها تغییر کند.

کامپوزیت و باندینگ دندان

کامپوزیت و باندینگ دندان

 

گاهی اوقات، باندینگ به عنوان جایگزین زیبای آمالگام برای پر کردن دندان ها یا برای حفاظت از بخش ریشه ی دندان استفاده می شود که با تحلیل رفتن لثه بدون پوشش باقی مانده است.

مشاوره قبل از باندینگ دندان ها

قبل از باندینگ مشاوره با دندانپزشک ضروری است. طی این جلسه مشخص می شود کدام یک از مسائل و مشکلات دندانی شما و به چه اندازه، از راه باندینگ دندان قابل حل شدن هستند. ابتدا دندانپزشک دندان ها را با دقت معاینه و بررسی می کند که ممکن است شامل تصویر رادیوگرافی با اشعه ی ایکس و معاینه ی لثه ها نیز باشد. در صورتی که دندان ها به شدت آسیب دیده باشند، دندانپزشک می تواند درمان های زیبایی جایگزینی پیشنهاد دهد.

مراحل انجام باندینگ

باندینگ نیاز به هیچ آماده سازی ندارد. اغلب داروهای بی حس کننده نیاز نیستند، مگر آنکه از آن برای پر کردن دندان های پوسیده استفاده شود.

کامپوزیت و باندینگ دندان

کامپوزیت و باندینگ دندان

 

دندانپزشک با استفاده از یک راهنمای رنگ دندان، رنگ رزین کامپوزیت متناسب با رنگ دندان های طبیعی را انتخاب می کند. پس از آن، سطح دندان ها را خراش می دهد یا اچ می کند تا زبر و خشن شود و از حالت صیقلی خود خارج شود و رزین کامپوزیت بهتر به دندان بچسبد. سپس دندان با استفاده از یک محلول پاک کننده پوشش داده می شود، که کمک می کند مواد به خوبی به دندان ها بچسبند.

کامپوزیت و باندینگ دندان

کامپوزیت و باندینگ دندان

 

پس از آماده سازی دندان ها، دندانپزشک رزین همرنگ دندان که مانند بتونه است را روی دندان ها اعمال می کند. رزین قالب گیری می شود و آنقدر صاف می شود تا به شکل درست خود برسد. سپس مواد با استفاده از نور فرابنفش یا لیزر خشک می شوند. پس از خشک شدن مواد باندینگ، دندانپزشک باز هم می تواند آن را بتراشد و شکل دهد. در آخر مواد را پولیش خواهد کرد تا زمانی که با رنگ دیگر بخش های سطح دندان هماهنگ شود.

کامپوزیت و باندینگ دندان

کامپوزیت و باندینگ دندان

 

تکمیل فرایند باندینگ معمولاً ۳۰ دقیقه تا یک ساعت زمان می برد. اگر قرار است این فرایند روی چند دندان انجام شود، ممکن است نیاز باشد طی چند جلسه انجام شوند. پس از هر فرایند کامپوزیتی، به مدت ۴۸ ساعت باید از خوردن و نوشیدن خوراکی ها و نوشیدنی هایی که روی رزین لکه ایجاد می کنند پرهیز شود. علاوه بر این، دندان ها باید مرتب مسواک شوند و به طور منظم توسط متخصص بهداشت دهان و دندان پاکسازی شوند.

مزایا و معایب باندینگ

مزایا

  • مقرون به صرفه و ارزان بودن
  • چند منظوره بودن
  • راحتی و سهولت انجام آن
  • غیر تهاجمی و محافظه کار بودن فرایند آن
  • در مقایسه با دیگر گزینه ها که ساختار طبیعی دندان آسیب می بیند، در این فرایند بخش زیادی از دندان طبیعی حفظ می شود
  • استفاده از مواد با دوام
  • نتایج آن ظاهر کاملاً طبیعی دارند

معایب

روی مواد باندینگ ممکن است لکه ایجاد شود

مواد باندینگ پر از منفذ و خلل و فرج هستند و پس از مدتی ممکن است رنگ آنها تغییر کند. چای، قهوه، دود سیگار و دیگر مواد مانند آنها می توانند منجر به ایجاد لکه روی رزین شوند در نتیجه رنگ قسمت های باند شده به دندان با سطح دندان طبیعی متفاوت خواهد بود. برای پیشگیری از ایجاد لکه، یا حتی به حداقل رساندن آن، باید در خوردن و آشامیدن موادی که روی رزین لکه ایجاد می کنند احتیاط کنید.

دوام آنها

رزین کامپوزیتی که در باندینگ استفاده می شود به اندازه ی دندان های طبیعی محکم نیست. جویدن ناخن، یا حتی مداد و خودکار می تواند موجب لب پر شدن مواد شود. باندینگ پیش از آنکه به ترمیم نیاز داشته باشد، معمولاً چندین سال دوام خواهد داشت. اینکه باندینگ چه مدت دوام خواهد داشت به مقدار مواد استفاده شده در باندینگ و نیز عادات دهانی بستگی خواهد داشت. هرچند موادی که در باندینگ استفاده می شوند با دوام هستند اما به اندازه ی روکش ها و ونیرها با دوام نیستند.

به خاطر محدودیت هایی که این روش دارد، برخی دندانپزشک ها آن را برای تغییرات زیبایی اندک، اصلاح دندان هایی که در معرض فشار اندک ناشی از جویدن هستند، مخصوصاً دندان های جلو، یا برای ترمیم موقت نقائص زیبایی دندان ها توصیه می کنند.

مراقبت از باندینگ دندان ها

به بیمار توصیه می شود طی روز اول و دوم پس از فرایند درمان از کشیدن سیگار، نوشیدن مشروبات یا نوشیدنی های الکلی یا هر ماده ی دیگری که موجب ایجاد لکه می شوند اجتناب نماید. پس از ۴۸ ساعت، ممکن است باندینگ دندان ها نیاز به مراقبت خاص دیگری نداشته باشد. با این حال، باید از جویدن اشیاء سفت بپرهیزید و بهداشت دهان و دندان های خود را به خوبی رعایت کنید و به طور منظم برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید.

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

دندان‌های شیری گرچه جایگزین دائمی خواهند داشت، اما از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. دندان‌های شیری به عنوان فضانگه‌دار برای دندان‌های دائمی عمل می‌کنند و به کودکان اجازه می‌دهند اولین غذای جامد خود را بجوند. کودکان معمولا در اثر حادثه، آسیب، پوسیدگی دندان، یا شرایط ژنتیکی، دندان‌های شیری خود را از دست می‌دهند. این احتمال وجود دارد که از دست دادن زود هنگام دندان‌های شیری منجر به بروز مشکلات ارتودنسی در دندان‌های دائمی شود.

فضا نگه‌دار چیست؟

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

در صورتی که دندان‌های مولر شیری وجود نداشته باشند یا زودتر از موعد از دست رفته باشند، ارتودنتیست‌ها استفاده از فضا نگه‌دارها را توصیه می‌کنند. هدف استفاده از فضا نگه‌دارها جلوگیری از جابجایی مولرهای اول دائمی مجاور دندان از دست رفته است. از این طریق می‌توان فضای کافی برای رشد پرمولرهای دائمی که دارای دو کاسپ (برجستگی روی سطح جونده‌ی دندان) هستند و نیز دندان‌های نیش حفظ نمود. در صورتی که مولرهای اول دائمی در جای درست خود نگه داشته نشوند، ممکن است رو به جلو منحرف شوند و مانع رشد پرمولرهای دارای دو کاسپ در مسیر معمول خود شوند. اولین پرمولر دارای دو کاسپ نیز ممکن است رو به جلو جابجا شود و مسیر معمول رشد و حرکت دندان نیش دائمی را مسدود کند. در صورتی که هر یک از شش دندان شیری در هر یک از دو فک پیش از موعد از دست برود، استفاده از فضا نگه‌دار ضروری خواهد بود.

انواع فضا نگه‌دارهای ثابت

نوع فضا نگه‌داری که دندانپزشک به شما پیشنهاد می‌دهد به تعداد دندان‌های از دست رفته و نیز محل آنها در دهان بستگی دارد. معمول‌ترین انواع فضا نگه‌دارها عبارتند از:

ابزار کمانی کامی (TPA)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع فضا نگه‌دار ثابت در فک بالا زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که دندان‌های مولر شیری در هر دو طرف قوس دندانی زودتر از موعد از دست رفته باشند. ابزار TPA از دو بند فلزی تشکیل شده است که با یک سیم محکم در سقف دهان به یکدیگر متصل شده‌اند و بندها به آنها لحیم شده‌اند. ساختن ابزار عبارت است از تنظیم کردن بندهای فلزی روی دندان پایه‌ی کودک و ساخت قالب آن. بندها درون قالب باقی می‌مانند، که پس از آن با گچ دندانپزشکی پر می‌شود. ابزار TPA در آزمایشگاه و از روی قالب دندان‌های کودک ساخته می‌شود.

زمانی که ابزار TPA روی دندان پایه با سمان چسبانده می‌شود، می‌تواند مانع حرکت رو به جلوی دندان‌ها شود؛ با این حال همیشه قادر نیست مانع حرکت رو به جلوی نوک دندان‌های پایه شود و در نتیجه ممکن است باز فضا از بین برود و پر شود. احتمال برزو این اتفاق زمانی افزایش می‌یابد که کودک از روی عادت از زبان، انگشت، یا انگشت شست برای اعمال فشار روی سیم TPA استفاده می‌کند. گاهی اوقات یک دکمه به سیم مرکزی ابزار TPA متصل می‌شود که در کام کودک قرار می‌گیرد تا مانع تغییر جهت دندان پایه‌ای شود که ابزار به آن سمان شده است. در این حالت ابزار “نانس” نامیده می‌شود.

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

معمولا ابزار TPA در جای خود باقی می‌ماند تا دندان دائمی درون فضای به جا مانده در اثر از دست رفتن دندان‌ها رشد کند.

دیستال شو (Distal shoe)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع فضا نگه‌دار زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که بیمار کوچکتر از آن است که مولرهای شش سالگی او رشد کرده باشند. دیستال شو روی مولرهای شیری قرار داده می‌شود و برآمدگی دارد که روی لثه تا سطح مقابل مولر شش سالگی که رشد نکرده است امتداد می‌یابد و مسیر رشد آن را به درستی درون دهان هدایت می‌کند.

بند و حلقه (Band and loop)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع ابزار زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که یک یا چند مولر شیری تنها در یک سمت قوس دندانی از دست رفته‌اند و مولر شش سالگی نیز پشت آنها وجود دارد. در این ابزار یک بند فلزی به دور مولر شش سالگی قرار می‌گیرد و یک بازوی سیمی به آن لحیم می‌شود که در سطح پشتی دندان باقی‌مانده‌ی کناری قرار می‌گیرد.

سیم کمانی پشت دندانی (Lingual holding arch)

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

فضا نگه‌دارها در درمان ارتودنسی

 

این نوع فضا نگه‌دار زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که یک یا چند مولر شیری در هر دو سمت قوس دندانی از دست رفته باشند و مولرهای شش سالگی پشت آنها در جای خود قرار داشته باشند. در این نوع فضا نگه‌دارها بندهای فلزی به دور مولرهای شش سالگی قرار می‌گیرند و یک سیم که به شکل قوس دندانی خمیده شده است به بندها لحیم می‌شود و روی سطح زبانی دندان‌های جلو قرار می‌گیرد.

دیگر انواع فضا نگه‌دارها نیز وجود دارند که مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما به طور کلی با اندکی تغییر در فضا نگه‌دارهایی که ذکر شدند ساخته می‌شوند.

فواید استفاده از فضا نگه‌دارها

 

  • فضا نگه‌دارها از جابجایی‌های نامطلوب مولرهای دائمی و پرمولرهای دارای دو کاسپ جلوگیری می‌نمایند.
  • فضا نگه‌دار فضای موجود در قوس دندانی را حفظ می‌کند تا پرمولرهای دارای دو کاسپ و دندان‌های نیش دائمی درون آن رشد کنند.
  • فضا نگه‌دارها شکل قوس دندانی را حفظ می‌کنند و در امتداد آنها دندان‌ها درون فک رشد می‌کنند. به این ترتیب از نامرتبی دندان‌ها نیز پیشگیری خواهد کرد.