عادت بد دهان و دندان

هر کسی ممکن است در یک بازه زمانی در طول عمر خود یک سری عادات بد داشته باشد. همه این عادات بخشی از شخصیت هر فرد را تشکیل می دهند، اما می توانند واقعاً آسیب رسان باشند. وقتی عادات بد ما روی سلامت دهان ما تأثیر می گذارند، نتایج آن می تواند هم برای بدن و هم برای جیب ما فوق العاده دردناک باشند. با داشتن این موضوع در ذهن، به فهرستی از بدترین عاداتی رسیده ایم که در کودکانی که در سن رشد به سر می برند می توانند به دهان و دندان های آنها آسیب برسانند.

 

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

مکیدن انگشت

مکیدن انگشت یکی از شایع ترین عادات دوران کودکی است. کودکانی که مدت زمانی طولانی انگشت خود را می مکند، با خطر کج شدن دندان های دائمی مواجه هستند که به تازگی بیرون آمده اند. در صورتی که انگشت همیشه به دندان هایی که در حال بیرون آمدن هستند فشار وارد کند، می تواند باعث کج رشد کردن دندان ها و بروز مال اکلوژن شود. مال اکلوژن های اصلی به ترکیب فشاری مربوط می شوند که مستقیماً از سوی انگشت وارد می شود و موجب تغییر الگوهای فشار گونه ها و لب ها می شود. فشار گونه ها روی گوشه های دهان بیشترین فشار است. بواسطه انقباض ماهیچه های شیپوری در طول فرایند مکیدن، فشار ماهیچه های گونه به دندان های عقب فک بالا افزایش پیدا می کند و باعث می شود ماگزیلا شکل V به خود بگیرد.

 

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

تنفس دهانی

تنفس دهانی را می توان به سه دسته تقسیم نمود:

الف) انسدادی: کودکانی که حین فرو بردن هوا از راه مجرای بینی آنها وقفه ایجاد می شود.

ب) از روی عادت: این مشکل از روی عادت بروز پیدا می کند، هر چند اختلالات غیر عادی از بین رفته اند.

ج) آناتومیک: وقتی آناتومی لب های بالا و پایین کوتاه است، به شکلی که نمی توانند به خوبی و بدون تلاش بسته شوند.

کودکانی که عادت تنفس دهانی را دارند، معمولاً صورت باریکتری دارند، دندان های جلوی آنها رو به جلو و به سمت لب ها متمایل است، و لب ها به شکلی باز می شوند که لب بالا پشت دندان های پیشین فک پایین قرار می گیرند. به علت عدم تحریک طبیعی ماهیچه زبان، و نیز بواسطه وجود فشار شدید روی دندان های نیش و در منطقه دندان های مولر و در نتیجه انقباض ماهیچه های حلقوی دهان (orbicularis oris) و ماهیچه های شیپوری (buccinators ماهیچه های لپ)، قسمت باکال ماگزیلا (فک بالا)، منجر به تغییر شکل آن به V و افزایش ارتفاع پالاتال می شود. بنابراین، بر اساس برخی نظرات، تنفس دهانی از نظر بالینی منجر به کشیده و باریک شدن صورت می شود. وقتی این اتفاق دائماً تکرار شود، می تواند منجر به ناهنجاری هایی در دندان های جلوی فک بالا (جلو آمدگی) شود و بایت قدامی باز خواهد بود (اپن بایت).

 

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

فشردن زبان پشت دندان ها یا تانگ تراستینگ (Tongue thrusting)

عادت فشردن زبان پشت دندان ها می تواند ناشی از تغذیه نادرست از شیشه شیر باشد و معمولاً با دیگر عادات بد مانند مکیدن انگشت، جویدن لب، و جویدن ناخن همراه است. در صورتی که این اتفاق به صورت مکرر رخ دهد، می تواند منجر به بروز اپن بایت و اوربایت ناکامل و نیز قرار گیری نوک زبان جلوتر از حد طبیعی شود.

جویدن اشیاء

عادت جویدن اشیاء، که می تواند شامل موارد زیر باشد:

 

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

 

جویدن ناخن

عادت بد دهانی که در آن دندان های پیشین فک های بالا و پایین تحت فشار ناخن قرار می گیرد. این عادت در کودکانی که قبلاً عادت جویدن انگشت داشته اند شایع است. جویدن ناخن ریشه در استرس، تقلید از اعضای خانواده، وراثت، و تغییر عادت مکیدن انگشت دارد. زیر ناخن همیشه تمیز نیست که این، علاوه بر مشکلاتی که برای دندان ها بوجود می آورد می تواند باعث بیماری های عفونی شود. در برخی موارد عادت جویدن ناخن می تواند موجب ساییدگی دندان های جلوی فک پایین شود.

 

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

جویدن انگشت

عادت مکیدن انگشت در کودکان حدود سنین ۱-۲ سالگی اتفاق می افتد. اگر این عادت پیوسته تا سن ۵ سالگی یا بیشتر ادامه داشته باشد می تواند منجر به ناهنجاری هایی در وضعیت دندان ها شود. انگشت ها دندان های جلوی فک بالا را رو به جلو، و فک پایین را رو به عقب فشار خواهند داد. به همین دلیل فک بالا برجسته به نظر می رسد.

 

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

عادات بد دهانی منجر به مال اکلوژن

براکسیسم

براکسیسم عادت بد ساییدن دندان های دو فک روی یکدیگر است که می تواند در کودکی و نیز در بزرگسالی بروز پیدا کند. معمولاً این عادت حین خواب اتفاق می افتد به همین دلیل فرد از عادت بد خود اطلاعی ندارد. براکسیسم در زنان بیشتر از مردان رخ می دهد. براکسیسم می تواند موجب ساییدگی سطح دندان های هر دو فک، هم دندان های دائمی و هم دندان های شیری شود. لایه های مینای دندان (بیرونی ترین لایه دندان ها) که از سطح دندان ها محافظت می کنند، از بین می روند در نتیجه موجب بروز درد در دندان می شوند. وقتی این عادت ادامه پیدا می کند، می تواند منجر به آسیب به بافت های پریودنتال (بافتی که از دندان ها محافظت می کند)، مال اکلوژن، شکست دندان ها در نتیجه فشار بسیار زیاد و ناهنجاری در مفاصل فکی- گیجگاهی (مفاصلی که فک پایین را به استخوان متصل می کند) شود.

برای درمان این موارد، دندانپزشک ابزارهای خاصی می سازد که به طور ویژه طراحی شده اند و بر اساس دندان های بیمار ساخته می شوند. این ابزارها نایت گارد (محافظ دندان شبانه) نامیده می شوند و حین خواب مورد استفاده قرار می گیرند. این ابزار مانعی بین دندان های دو فک بالا و پایین بوجود می آورد. با استفاده از این ابزار می توانید مانع آسیب بیشتر به دندان ها شوید و به بیمار کمک کنید عادت بد خود را ترک کند. اگر قرار باشد به مهمترین علت بروز براکسیسم بپردازیم، مشورت با یک روانشناس یکی از کارهایی است که می تواند به از بین بردن این عادت کمک کند.

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

جراحی ارتوگناتیک یا جراحی ارتودنتیک

جراحی ارتودنتیک، که تحت عنوان جراحی ارتوگناتیک نیز شناخته می شود، یکی از رایج ترین جراحی هایی است که قادر است ناهنجاری های فک و دندان ها مانند اوربایت، آندر بایت و کراس یابت را اصلاح کند تا قابلیت جویدن، حرف زدن، نفس کشیدن و نیز ظاهر چهره بیمار را بهبود بخشد. این جراحی عبارت است از جابجایی فک های بالا (ماگزیلا) و فک پایین (مندیبل) به سمت محلی که از لحاظ آناتومیک صحیح تر است، در نتیجه اجازه می دهد اکلوژن (بایت) بهبود یابد، مجرای تنفسی باز شود، و چهره از تقارن بیشتری برخوردار باشد. بیمارانی که جراحی ارتوگناتیک نیاز دارند افرادی هستند که بایت آنها مشکل دارد (مال اکلوژن) صورت آنها متقارن نیست، یا آپنه خواب خفیف تا شدید دارند. اصلاح این مشکلات از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا می توانند منشاء مشکلاتی دیگر مانند جویدن نادرست، عدم عملکرد صحیح اجزاء صورت، مشکلات گفتاری، درد مفاصل، و اختلالات خواب شود.

از آنجا که با جابجا کردن فک ها دندان ها نیز جابجا می شوند، درمان ارتودنسی با کمک براکت ها اغلب در کنار اصلاح فک انجام می شود. این کار قرار گرفتن دندان ها در محل ایده آل خود، پس از جراحی را تضمین می کند. برای افرادی بزرگسالی که مشکلات حاد بایت دارند، جراحی ارتودنتیک می تواند نتایجی غیر قابل باور و ماندگار داشته باشد. برای بالاترین میزان دقت، می توان به تصویربرداری دیجیتال، طرح درمان کامپیوتری، و همکاری جراح دهان و دندان و ارتودنتیست اعتماد کرد.

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

جراحی ارتودنتیک چگونه عمل می کند؟

جراحی ارتودنتیک یک فرایند چند مرحله ای است. حدود ۹ تا ۱۸ ماه قبل از جراحی، درمان با براکت های ارتودنسی و اینویزیلاین آغاز می شود. درست مانند درمان های استاندارد ارتودنتیک، بیمار بایستی برای تنظیم ابزار خود به طور منظم مراجعه کند. طی مدتی که براکت ها یا الاینرها دندان ها را جابجا می کنند، ممکن است چنین به نظر برسد که وضعیت بایت به جای اینکه بهتر شود، روز به روز وخیم تر می شود. اما، ارتودنتیست چند گام جلوتر را می بیند زیرا می داند زمانی که فک ها به کمک جراحی در یک راستا قرار بگیرند، دندان ها به خوبی با یکدیگر هماهنگ خواهند بود و در یک راستا قرار خواهند گرفت.

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

 

جراحی داخل بیمارستان انجام می شود. بسته به نوع فرایند و میزان اصلاح مورد نیاز، جراحی ممکن است چند ساعت طول بکشد. در جراحی فک پایین، استخوان فک پشت دندان ها جدا می شود و قسمتی که روی آن دندان می روید، بر حسب نیاز، به جلو یا عقب حرکت داده می شود. در جراحی فک بالا، وضعیت فک را می توان رو به جلو یا عقب تغییر داد یا اینکه آن را بالا آورد یا پایین برد. برخی جابجایی های خاص هستند که نیاز است استخوان فک با استخوانی که به آن افزوده می شود یا از آن کاسته می شود از هم جدا شوند تا به بهترین هماهنگی برسند و در وضعیتی ثابت قرار بگیرند. بعلاوه، دیگر استخوان های صورت که در حالت چهره نقش دارند را می توان جابجا و تقویت نمود.

با تکمیل جراحی، برای بهبود و ریکاوری، نیاز به استراحت خواهید داشت. ظرف مدت ۲ هفته قادر خواهید بود به مدرسه یا محل کار خود بازگردید. پس از یک دوره بهبود چهار تا هشت هفته ای ارتودنتیست تنظیم بایت شما را آغاز خواهد کرد. در اکثر موارد، ظرف مدت ۶ تا ۱۲ ماه، درمان با اینویزیلاین یا براکت ها به اتمام خواهد رسید. پس از آن، برای حفظ زیبایی لبخند خود باید از ریتینر استفاده کنید.

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

جراحی فک؛ جراحی ارتودنتیک یا ارتوگناتیک

آیا همه افراد گزینه های خوبی برای جراحی ارتودنتیک هستند؟

مال اکلوژن های خفیف را می توان تنها با کمک درمان ارتودنسی درمان نمود. برخی بیماران تنها دارای دفورمیتی اسکلتی فک (ها) هستند که منجر به بروز مال اکلوژن می شود و برای درمان آن نیاز است درمان ارتودنسی با جراحی ارتوگناتیک ترکیب شود. اکثر ارتودنتیست ها معتقدند این نوع جراحی تنها مناسب افراد بزرگسالی است که مشکل بایت یا زیبایی چهره دارند و از سوی دیگر رشد فک آنها به پایان رسیده است. تا زمانی که فک همچنان در حال رشد است، جراحی ارتوگناتیک قابل انجام نخواهد بود. رشد فک معمولاً برای دختران تا سن ۱۶ سال و برای پسران تا سن ۱۸ سال تکمیل خواهد شد. با این حال، جابجایی دندان ها پس از جراحی را می توان یک یا دو سال قبل از این سن آغاز کرد. به لطف پیشرفت های بسیاری که در این زمینه صورت گرفته است، بسیاری از مواردی که در گذشته جراحی نیاز داشتند، اکنون تنها به درمان ارتودنسی نیاز دارند. در حال حاضر، به محضی که ارتودنتیست بیمار را معاینه کند تشخیص خواهد داد که مشکل تنها نیاز به درمان ارتودنسی دارد یا جراحی نیز نیاز خواهد بود.

جراحی ارتوگناتیک برای رفع مشکل آپنه خواب

علاوه بر درمان اوربایت، آندر بایت، و کراس بایت، جراحی ارتوگناتیک برای درمان و اصلاح آپنه خواب نیز انجام می شود. این فرایند تحت عنوان جلو آوردن ماگزیلا و مندیبل نیز شناخته شده است، که عبارت است از فرایند جابجا کردن فک های بالا و پایین رو به جلو به منظور ایجاد فضای تنفسی بیشتر. این کار می تواند به افزایش حجم مجرای تنفسی کمک کند و از این طریق میزان خر و پفی که بیمار طی خواب تجربه می کند کاسته خواهد شد.

تاثیر ارتودنسی بر زیبایی صورت

شاید این پرسش نیز در ذهن شما بوجود آمده باشد که آیا واقعاً براکت ها موجب تغییر چهره خواهند شد؟ پاسخ این پرسش مثبت است اما نگران نباشید- تغییراتی که براکت ها در ظاهر فرد ایجاد می کنند کاملاً مثبت خواهند بود. براکت ها قادرند مشکلات کج بودن دندان ها را برطرف سازند و تقارن بیشتر و طبیعی تری به کل چهره، دهان و خط فک ها ببخشند.

براکت های ارتودنسی چگونه موجب تغییر چهره می شوند؟

اگر می خواهید بدانید که صاف شدن دندان ها چگونه می تواند روی ظاهر چهره شما تأثیر بگذارد، تنها کافیست نگاهی به تصاویر افراد قبل و بعد از انجام درمان ارتودنسی با کمک براکت داشته باشید. تفاوت این تصاویر، شگفت انگیز است و همه آن به خاطر اصلاحاتی دقیق است که در لبخند فرد ایجاد شده اند. بخشی از دلیل استفاده از براکت های ارتودنسی اصلاح یا پیشگیری از بروز مشکلات بزرگ برای سلامت دهان و دندان ها است، اما بزرگ ترین دلیل این است که براکت ها ظاهر کل چهره را تغییر می دهند. در این مقاله کوتاه، چگونگی این تغییر را توضیح خواهیم داد.

براکت ها شکل چهره را تغییر می دهند.

در حالت عادی، چهره انسان تا حدودی دارای عدم تقارن است. اما در برخی افراد خاص، این عدم تقارن برجسته تر است، و معمولاً منشاء آن دندان ها است. براکت ها قادرند به آهستگی و به طور پیوسته تقارن را به چهره شما بازگردانند به گونه ای که مخاطب می تواند بوضوح چهره واقعی و زیبای شما را ببنید، و ایرادهای آن برطرف خواهند شد. برخی مشکلات شایعی که براکت ها قادرند به شکلی مؤثر آنها را تغییر دهند عبارتند از:

اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

  • آندربایت: وقتی آندربایت دارید، چانه شما جلوتر قرار گرفته است و باعث می شود بزرگ تر از حد معمول به نظر برسد، در نتیجه مانند عارضه ای به نظر خواهد رسید که تحت عنوان “صورت ماه شکل” moon face شناخته می شود. وقتی این مشکل با کمک براکت ها اصلاح می شود، تمام ویژگی های چهره ملایم تر می شوند و برجستگی تنها یک نقطه صورت از بین خواهد رفت.

    اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

    اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

  • اپن بایت: اپن بایت زمانی بوجود می آید که به نظر می رسد دهان کشیده شده است، و در موارد حاد، مانع کامل بسته شدن دهان به طور طبیعی می شود. این مشکل کاملاً قابل توجه است و حتی از نیمرخ نیز قابل مشاهده است زیرا باعث می شود لب بالا جلوتر از همه اجزاء صورت به نظر برسد. براکت ها مشکل صاف بودن و قرار داشتن دندان ها در یک راستا را بر طرف می سازند و به دهان ظاهری طبیعی تر می بخشند.

    اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

    اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

  • اور بایت: این یکی از شایع ترین مشکلات مربوط به صاف بودن دندان ها و فک ها و یکی از عواملی است که بسیاری افراد بواسطه آن احساس شرمندگی می کنند. اوربایت باعث می شود لب بالا برجسته و جلوتر از دیگر اجزاء صورت به نظر برسد، در حالی که گونه ها فرو رفته به نظر می رسند. براکت ها تناسب فک و دندان ها با یکدیگر را تغییر می دهند، در حالی که در نیمه پایین صورت تعادل بیشتری ایجاد خواهد شد.

    اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

    اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

  • دندان های فشرده، کج و ناصاف: حتی مشکلات جزئی مربوط به صاف بودن دندان ها نیز می توانند موجب شرمندگی فرد و امتناع او از لبخند زدن یا خندیدن شوند. براکت ها می توانند مشکلات فاصله بین دندان ها و نحوه قرار گیری آنها را برطرف سازند، به گونه ای که هرگز بیمار برای نشان دادن لبخند خود تردید نخواهد کرد.
اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

 

براکت ها می توانند شما را به داشتن دندان هایی سالم تر و اعتماد به نفس بالاتر تشویق کنند.

فواید براکت ها برای سلامت فرد می توانند فراتر از فواید آنها برای زیبایی باشند. به عنوان مثال، پس از استفاده از براکت های ارتودنسی راحت تر می توان دندان ها و لثه ها را تمیز کرد. بسته به مشکل ارتودنتیکی که با کمک درمان ارتودنسی برطرف شده است، هر فرد شاهد نتایجی متفاوت خواهد بود اما در هر صورت، پس از تکمیل درمان، فرد متوجه خواهد شد با ممارست بیشتری بهداشت دهان و دندان ها را رعایت می کند و این باعث می شود بتوان به راحتی از پوسیدگی دندان ها، بیماری لثه، بوی بد دهان، و دیگر مشکلات پیشگیری نمود که باعث پایین آمدن اعتماد به نفس می شوند. دندان های سالم لبخندی زیبا خلق خواهند کرد به همین دلیل با اعتماد به نفس بیشتری لبخند خواهید زد.

اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

اثر ارتودنسی بر زیبایی صورت

 

با بهبود ظاهر دندان ها، جوانتر به نظر خواهید رسید.

هر چند درک درمان ارتودنسی به عنوان یک فرد بزرگسال، می تواند باعث شود احساس کنید به دوران جوانی خود باز گشته اید، اما در حقیقت پس از تکمیل درمان، اطرافیان متوجه تفاوت فاحش در چهره شما خواهند شد. در برخی موارد، اصلاح کجی فک می تواند باعث شود پوست زیر چانه محکم تر به نظر برسد و ظاهری جوان تر داشته باشید.

چگونه باید لبخند ناصاف را درمان نمود؟

برای اصلاح لبخند، ارتودنتیست می تواند گزینه های مختلفی پیشنهاد دهد. این گزینه ها شامل براکت های ارتودنسی و اینویزیلاین برای جابجایی دندان ها به محل مطلوب آنها هستند. در موارد حاد، دیگر اقدامات ارتودنتیک نیاز هستند. ابزار هرپست Herpst یا پالاتال اکسپندر palatal expander (وسیع کننده کام) می توانند فک را جابجا یا عرض فک بالا را افزایش دهند. این درمان ها کمک می کنند مشکل نا همراستا بودن فک ها و دندان ها برطرف شود و ظاهر طبیعی تری برای لبخند و خط فک ایجاد شود. نتایج نهایی این تلاش ها و مراقبت ها، دستیابی به لبخندی جدید، و در موارد حاد، تغییر شکل چهره خواهد بود.

دندان عقل و درمان ارتودنسی

چگونه ممکن است دندان عقل روی صاف بودن دیگر دندان ها تأثیرگذار باشد؟ آیا باید نگران بیرون آمدن دندان های عقل و جابجایی دیگر دندان ها بود؟ آیا کشیدن دندان های عقل ضروری است و چه زمانی باید این کار انجام شود؟ ارتودنتیست ها معمولاً با این پرسش های بیماران مواجه می شوند، مخصوصاً افرادی که به تازگی درمان ارتودنسی خود را به پایان رسانده اند و در شرف بیرون آمدن دندان های عقل خود هستند. در این مقاله قصد داریم به بحث راجع به این پرسش ها و نگرانی های همراه با این دندان ها و تأثیر آنها روی دیگر دندان ها بپردازیم و در انتها به شما پیشنهاد دهیم پیش از اقدام برای کشیدن آنها نزد دندانپزشک عمومی، حتماً با یک ارتودنتیست مشورت کنید، زیرا ممکن است نیاز به کشیدن نداشته باشند!

 

دندان عقل و درمان ارتودنسی

دندان عقل و درمان ارتودنسی

دندان عقل چیست؟

اکثر افراد بزرگسال به طور طبیعی چهار دندان عقل خواهند دارند، اما حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از افراد از این چهار دندان، هرگز حتی یک دندان هم نخواهند داشت. این دندان ها سومین و آخرین دندان های مولر (آسیاب بزرگ) هستند که در انتهای قوس های دندان بالا و پایین، درون لثه ها قرار گرفته اند. این دندان ها معمولاً در اواخر دهه دوم یا اوایل دهه سوم زندگی داخل دهان رشد می کنند. دندان های عقل معمولاً بدون هیچ مشکلی بیرون می آیند؛ با این حال، گاهی اوقات دندان عقل جای کافی برای درست بیرون آمدن ندارد و ممکن است به صورت “نهفته” یا “نیمه نهفته” بماند.

آیا بیرون آمدن دندان های عقل همیشه دردناک است؟

اگر بخواهیم کوتاه پاسخ دهیم، نه همیشه! در برخی افراد، دندان های عقل به درستی بیرون می آیند. هر چند ممکن است حین بیرون آمدن آنها از لثه ها درد خفیفی اطراف لثه های خود احساس کنند، اما بیرون آمدن آنها الزاماً همیشه دردناک نیست. در چنین مواردی، به ندرت ممکن است نیاز باشد فرد اقدام خاصی بکند. با این حال، همانطور که می دانید، برخی افراد تجربه های بسیار متفاوتی دارند!

دندان عقل و درمان ارتودنسی

دندان عقل و درمان ارتودنسی

 

به دلایل مختلفی ممکن است دندان های عقل هنگام بیرون آمدن دردناک و ناراحت کننده باشند. این مشکل می تواند ناشی از نبود جای کافی در دهان برای بیرون آمدن آنها باشد، به همین دلیل به دندان های مجاور فشار وارد می کنند و احتمالاً موجب جابجایی آنها می شوند. گاهی اوقات ممکن است این مشکل به این علت بروز پیدا کند که دندان سعی می کند به صورت یک طرفه بیرون بیاید یا گیر کند و به صورت نهفته پشت آخرین دندان باقی بماند. در این موارد، لثه ای که دندان عقل را پوشش داده است متورم و عفونی می شود، که ممکن است فک با منطقه اطراف گوش دردناک شوند.

دندان عقل و درمان ارتودنسی

دندان عقل و درمان ارتودنسی

 

آیا کشیدن دندان عقل ضروری است؟

هرچند این پرسش زیاد مطرح می شود، اما هیچ پاسخ مشخصی برای این پرسش وجود ندارد و به شدت و تکرار علائم شما بستگی دارد و نیز اینکه دندان های عقل به دیگر دندان ها فشار وارد می کنند یا خیر؟ مهم ترین دلایل برای کشیدن دندان های عقل عبارتند از:

  • عفونت مکرر دندانی که تنها بخشی از آن بیرون آمده است و تمیز کردن کامل آن غیر ممکن است.
  • احتمال آسیب به دندان های مولر سالم مجاور ناشی از بیرون آمدن دندان عقل.

بهترین راه برای اینکه ارتودنتیست بتواند تشخیص دهد دندان عقل به چه صورت در حال رشد است، گرفتن تصویر رادیوگرافی با اشعه ایکس از دهان است.

دندان عقل و درمان ارتودنسی

دندان عقل و درمان ارتودنسی

چه می شود اگر دندان عقل دردناک را نادیده بگیریم؟

اگر دندان عقل دردناک خود را نادیده بگیرید و به فکر درمان آن نباشید، ممکن است به یک عفونت جدی تر تبدیل شود. درد اطراف دندان عقل، و نیز درد در ناحیه فک، گوش، یا اطراف دهان همگی می توانند از علائم عفونت دندان عقل باشند. در صورتی که این عفونت درمان نشود، می تواند به مناطق اطراف منتشر شود. در موارد حاد درمان نشده، انتشار عفونت می تواند موجب تورم صورت شود و برای مجرای تنفسی مشکل آفرین باشد، یا حتی توانایی تنفس و بلع را با مشکل مواجه سازد، که یک موقعیت اورژانسی واقعی محسوب می شود.

ممکن است تمیز کردن صحیح دندان های عقل دشوار باشد و به طور کامل انجام نشود. از آنجا که در عقب دهان قرار گرفته اند بیشتر مستعد تجمع ذرات غذاها و پلاک دندان هستند که می توانند موجب بروز عفونت اطراف دندان شوند که در نهایت به پوسیدگی دندان و افزایش احتمال ایجاد کیست ختم می شود. علاوه بر تأثیر منفی که این عفونت روی خود دندان عقل دارد، می تواند سلامت بافت لثه و استخوان پیرامون آن و دندان های مجاور را نیز به خطر بیندازد.

دندان عقل و درمان ارتودنسی

دندان عقل و درمان ارتودنسی

 

آیا پس از اتمام درمان ارتودنسی، بیرون آمدن دندان عقل می تواند موجب جابجایی دندان ها شود؟

تنها یک پاسخ برای این پرسش وجود ندارد، زیرا هر مورد متفاوت است. زمانی که متوجه بیرون آمدن دندان عقل خود می شوید، باید به ارتودنتیست خود مراجعه کنید تا در صورت لزوم راجع به گزینه های درمان ارتودنسی صحبت کنید. ارتودنتیست می تواند نحوه بیرون آمدن دندان های عقل و تأثیر آنها روی دیگر دندان ها را مورد بررسی قرار دهد، از شما بخواهد از دندان ها و فک خود تصویر رادیوگرافی با اشعه ایکس تهیه کنید تا بتواند با قطعیت به شما بگوید آیا نیاز است کار دیگری انجام دهید یا خیر.

ارتودنتیست نهایت سعی خود را خواهد کرد تا همه دندان های شما که به تازگی صاف شده اند، پس از برداشتن براکت ها نیز به خوبی در جای خود باقی بمانند. به برخی بیماران توصیه می شود از ریتینر ثابت ارتودنسی استفاده کنند (یک تکه فلز ظریف که پشت دندان های جلو قرار می گیرد، بنابراین غیر قابل دیدن است)، برخی دیگر نیز ممکن است به استفاده طولانی مدت از ریتینرهای متحرک تشویق شوند.

 

انواع وسیع کننده قوس دندانی

چرا از وسیع کننده استفاده می‌شود؟

وسیع کننده کام یک وسیله ارتودنسی است که برای پهنتر کردن فک و قوس دندانی استفاده می‌شود تا دندانها فضای بیشتری داشته باشند و بتوان آنها را صاف و همراستا کرد. علاوه بر وسیع کننده کام وسیله ‌های مشابهی برای پهن کردن فک پایین نیز وجود دارد. پهن کردن فکها و بزرگ کردن قوس دندانی یک درمان متداول‌تر ارتودنسی به شمار می‌آید. اگر چه استفاده از وسیع کننده در کودکان متداول است اما می‌توان از آن در بزرگسالان نیز در شرایطی استفاده کرد. با این حال استفاده از وسیع کننده در بزرگسالان  کمی ناراحتی بیشتری ایجاد می‌کند. مقدار اصلاح و سن بیمار تعیین ‌کننده طول دوره درمان با وسیع کننده است. بیمارانی که نمی‌خواهند چند ماه صرف فرآیند وسیع کردن کام نمایند، می‌توانند از جراحی فک برای بزرگ کردن قوس دندانی استفاده کنند.

استفاده از وسیع کننده معمولاً پیش از براکت برنامه ‌ریزی می‌شود تا فضای کافی برای صاف کردن دندان‌ها فراهم شود. اعتقاد بر این است که استفاده از وسیع کننده کام باید پیش از جهش رشد و یا در حین آن باشد. برای دستیابی به حداکثر تغییرات اسکلتی باید درمان در سنین بسیار پایین شروع شود. در صورتی که وسیع کننده کام پس از جهش رشد استفاده شود تغییرات دندانی بیشتری در مقایسه با تغییرات اسکلتی وجود خواهد داشت که منجر به زاویه دار شدن دندان‌ها می‌شود.

انواع وسیع کننده کام

انواع وسیع کننده کام

انواع وسیع کننده کام

به‌ طور کلی سه نوع وسیع کننده کام وجود دارد که عبارتند از وسیع کننده فوری کام، وسیع کننده تدریجی کام و وسیع کردن کام با ایمپلنت.

  • وسیع کننده فوری کام

وسیع کننده فوری کام یا Rapid palatal expansion (به اختصار به آن RPE گفته می‌شود) روشی است که در آن هر روز نیم میلی متر تا یک میلی‌متر به فضای قوس دندانی اضافه می‌شود تا زمانی که کراس بایت عقب دهان اصلاح شود. برای تفکیک نتایج معمولاً وسیع کننده فوری سه تا شش ماه در دهان می‌ماند اما این زمان بسته به شرایط بیمار متفاوت است. به این دوره ، دوره شش ماهه حفظ نتایج گفته می‌شود که در آن استخوان جدید تولید شده و فاصله ایجاد شده در خط میانی کام را که توسط وسیع کننده ایجاد شده است،  پر می‌کند. برای پیشگیری از بازگشت نتایج باید نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر استفاده شود. وسیع کننده فوری ممکن است با پشتیبانی دندان‌ها، استخوان‌ها و یا هر دو باشد. وسیع کننده کام با پیچاندن پیچ وسط وسیله فعال شده و نیرو اعمال می‌کند.

انواع وسیع کننده کام

انواع وسیع کننده کام

 

  • وسیع کننده تدریجی کام

وسیع کننده تدریجی با نرخ آهسته تری در مقایسه با وسیع کننده فوری ، فک را بزرگ می‌کند. در وسیع کننده تدریجی بیمار باید چهار مرتبه پیچ وسط بدنه وسیع کننده را بچرخاند تا یک میلی‌متر در هفته به فضای فک اضافه شود. در مدت ۸ تا ۱۰ هفته بعد نرخ پیچاندن پیچ باید به همین شکل ادامه پیدا کند. این بزرگ کردن تدریجی فک امکان تولید سلولهای استخوانی جدید و تغییرات دندانی به نسبت یک به یک را فراهم می‌سازد. بنابراین همان مقدار که استخوان فک بزرگ‌تر می‌شود تغییرات دندانی نیز ایجاد می‌شود در حالی که با وسیع کننده فوری در ابتدا بیشتر تغییرات اسکلتی ایجاد می‌کند.

وسیع کننده تدریجی درد کمتر ایجاد کرده و سازگاری بیشتری با فیزیولوژی بافت‌ها دارد. برخی تحقیقات نشان می‌دهد فاصله بین دندانهای جلویی که در مدت استفاده از وسیع کننده فوری کام ایجاد می‌شود، در وسیع کننده تدریجی کام کمتر است چرا که هم‌زمان با بزرگ ‌شدن فک فیبرهای بین دندانی فرصت بستن فاصله را دارند.

  • وسیع کردن کام بر پایه ایمپلنت

در وسیع کننده کام بر پایه ایمپلنت، نیرو مستقیماً به استخوان ماگزیلاری (فک بالا) وارد می‌شود در حالی که در روش‌های قبلی نیرو به دندان‌ها اعمال می‌شد. در این تکنیک دو تا چهار مینی ایمپلنت در سقف دهان جایگذاری می‌شوند تا از آنها به عنوان لنگر استفاده شود و وسیع کننده کام به آن منتشر شود. سپس از بیمار خواسته می‌شود تا دو هفته بیچ وسط بدنه وسیع کننده کام را مطابق رویکرد وسیع کننده فوری بپیچاند. اشکال این روش در تهاجمی بودن و احتمال عفونت است.

هنگامی که بیمار به سن بلوغ می‌رسد، دو نیمه کام (درز کام) به یکدیگر جوش می‌خورند و در وسط آن بسته می‌شود و فک ماگزیلاری به صورت یک تکه در می‌آید. در صورتی که بیمار دچار مشکل کوچک بودن فک بالا و قوس دندانی باشد، باید پیش از بلوغ از وسیع کننده کام استفاده نماید. با این حال در صورتی که بیمار به بلوغ رسیده باشد، می‌توان وسیع کننده کام را با عمل جراحی در درز میانه کام جای داد. برای این منظور ابتدا با عمل جراحی کام از وسط باز میشود و وسیله در جای خود قرار داده شود. پس از این که وسیله کاملاً جایگذاری شد خط میانی کام بسته می‌شود. سپس ارتودنتیست عمل را با اتصال حلقه فلزی وسیع کننده کام به دندان‌های آسیاب بزرگ تمام میکند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

نحوه تماس دندان‌های بالا و پایین با یکدیگر بایت خوانده می‌شود. مال اکلوژن یا مشکلات بایت به وضعی که گفته می‌شود که در آن تماس دندان‌ها با یکدیگر نامناسب است. در حالت ایده ‌آل در هنگام بایت یا بسته بودن دهان سطح جونده دندان‌های عقبی بالا و پایین بر روی یکدیگر قرار گرفته و فک بالا کمی جلوتر از فک پایین قرار می‌گیرد به طوری که دندان‌های جلوی بالا بخشی از سطح دندان‌های جلوی پایینی را می‌پوشاند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت چیست؟

اپن بایت به وضعیتی گفته می‌شود که در آن در هنگام بایت دندان‌های فک بالا با دندان‌های فک پایین تماس پیدا نمی‌کنند (شکل بالا). اپن بایت ممکن است مربوط به جلوی دهان و یا عقب دهان باشد. اپن بایت جلوی دندان به گونه ‌ای است که در هنگام بسته بودن دهان بین دندان‌های جلویی بالایی و پایینی فاصله وجود دارد انگار هنوز دهان باز است. اپن بایت نه تنها زیبایسی دندان‌ها و لبخند را تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه مشکلاتی در تکلم و گفتار ایجاد کرده و منجر به نوک زبانی صحبت کردن یا اشکالات دیگر تلفظی می‌شود. همچنین این وضعیت در جویدن نیز تأثیر گذاشته و باعث می‌شود هنگام جویدن غذا و ذرات غذا از بین دندان‌ها بیرون بریزد در نتیجه فرد مجبور است هنگام جویدن غذا زبان خود را به صورت مانعی به دندان‌های جلویی فشار دهد که این وضعیت خود منجر به بدتر شدن مشکل اپن بایت می‌شود.

چه عواملی باعث اپن بایت می‌شوند؟

به طور کلی سه فاکتور مهم در ناهمراستایی دندان‌ها و فاصله بین دندان‌های جلویی بالا و پایین نقش دارند.

۱) گاهی اوقات اپن بایت ممکن است به واسطه مشکلات استخوان فک ایجاد شود.

۲) برخی از کودکان نیز هنگامی دچار اپن بایت می‌شوند که دندان بندی مختلط دارند. دندان بندی مختلط به حدود شش تا دوازده‌ سالگی گفته می‌شود که هم‌زمان هم دندان‌های شیری و هم دندان‌های دائمی در دهان وجود دارند. در بسیاری از موارد، معمولاً پس از این که تمامی دندان‌های شیری با دندان‌های دائمی جایگزین می‌شوند، این مشکل برطرف می‌شود.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

۳) گاهی اوقات عادات دهانی نامناسب باعث بروز مشکل اپن بایت می‌شود. عادتی به نام فشار زبان اغلب در اپن بایت نقش دارد. فشار زبان (Tongue thrusting) به فشار دادن زبان به دندان‌های جلویی در هنگام بلع یا صحبت کردن گفته می‌شود. در اوایل کودکی الگوی بلع فشار زبان امری کاملاً طبیعی است اما با رشد کودک این عادت با الگوی بلع نرمال جایگزین می‌شود. کودکانی که الگوی بلع فشار زبان در آنها ترک نمی‌شود دچار مشکلاتی در بایت و تکلم می‌شوند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

یکی دیگر از عاداتی که باعث اپن بایت می‌شود، مکیدن انگشت و جویدن اشیایی مانند ناخن یا مداد است. همچنین مکیدن نادرست پستانک یا شیشه شیر احتمال مال اکلوژن را افزایش می‌دهد. مکیدن انگشت در نوزادان و شیرخواران وضعیتی طبیعی است اما با رشد کودک باید کنار گذاشته شود. ۵۰% از افراد در دوران نوزادی انگشت خود را میمکند. این عادت تنها زمانی مشکل ساز می‌شود که دندان‌های دایمی بیرون زده اند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

درمان اپن بایت

درمان اپن بایت چالش ‌برانگیز ترین درمان در مشکلات ناهمراستایی فکها می‌باشد.

در صورتی ‌که اپن بایت در کودکانی که دندان بندی مختلط دارند، اتفاق بیفتد ممکن است با افتادن تمام دندان‌های شیری و بیرون زدن دندانهای دائمی مشکل به خودی خود برطرف شود.

گاهی اوقات علت مال اکلوژن مشکلات اسکلتی مانند عدم رشد مناسب استخوان فک می‌باشد. در چنین شرایطی جراحی فک ممکن است لازم باشد. در این جراحی فک، بخشی از استخوان فک بالا برداشته شده و استخوان‌های فک در موقعیت مناسب قرار داده می‌شود تا استخوان فک بالا و پایین همراستا گردند.

برای اصلاح مشکل اپن بایت وسیله‌ های ارتودنسی مختلفی وجود دارد. در برخی موارد در صورت مراجعه زود هنگام، با کمک یک وسیله ارتودنسی ساده می‌توان عادت فشار زبان و یا مکیدن انگشت را از بین برد. از جمله وسیله های ارتودنسی مورد استفاده برای اصلاح اپن بایت الاستیک یا حلقه کشی، قفس زبان و خار زبان و قفس کام میباشد. همچنین می‌توان از هدگیر ویژه ای برای تغییر موقعیت فک و اصلاح مشکل بایت کمک گرفت.

روش درمانی بستگی زیادی به شرایط بیمار و سن او دارد. معمولاً جراحی تنها زمانی توصیه می‌شود که سن رشد گذشته باشد. در صورتی که نگران مشکل فاصله بین دندان‌های بالا و پایین خود هستید بهتر است هر چه سریع تر با ارتودنتیست در این زمینه مشورت کنید.

 

آشنایی با اختلالات بایت

هنگامی که دندان‌های دو فک به درستی بر یکدیگر منطبق نباشد، باید درمان ارتودنسی انجام شود تا این مشکل اصلاح گردد. در صورتی که این مشکل که به آن مال اکلوژن یا مشکلات بایت گفته می‌شود درمان نشود در عملکرد جویدن، صحبت کردن و سلامت دندان‌ها تأثیر گذاشته و باعث ساییدگی زود هنگام دندان‌ها و از دست رفتن مینا و همچنین افزایش احتمال آسیب ‌دیدگی دندان‌ها و مفصل فک می‌شود. برای این که جلوی این مشکلات را بگیرید ابتدا باید آنها را شناسایی نمایید. در اینجا با انواع مشکلات بایت یا مال اکلوژن آشنا می‌شوید.

آندربایت

آندربایت

آندربایت

آندربایت با جلو زدگی فک یا دندان‌های پایین مشخص می‌شود به صورتی که دندان‌های جلویی فک پایین جلوتر از دندان‌های بالایی قرار می‌گیرند.

کراس بایت

کراس بایت

کراس بایت

این مال اکلوژن زمانی اتفاق می‌افتد که دندان‌های بالایی با سطح داخلی (پشت دندانی) دندان‌های پایینی تماس پیدا می‌کنند. این تماس باعث لایه لایه شدن سطح پشتی دندان‌ها و ناهمراستایی رشد فکها می‌شود. معمولاً این بیماران برای بستن دهان باید فک پایین را جلوتر آورده یا به طرفین جابه‌جا کنند. این اشکال بایت منجر به استفاده غیر مناسب از فکها شده و گاهی اوقات موجب عدم تقارن ساختار صورت می‌شود.

اورجت

اورجت

جلو زدگی دندان‌های جلویی بالایی یا اورجت

در این مشکل بایت، دندان‌های جلویی فک بالا به سمت جلو انحراف پیدا میکنند. به این ترتیب دندانهای جلویی بالا خیلی جلوتر از دندانهای پایینی قرار میگیرند.

اوربایت

اوربایت

اوربایت

دندانهای جلویی بالایی خیلی پایینتر از حد نرمال قرار گرفته و هم‌پوشانی زیادی با دندان‌های پایین دارند به طوری که بخش کمی از دندان‌های پایینی دیده می‌شود و یا حتی گاهی اوقات هیچ بخشی از دندان‌های پایینی دیده نمی‌شود. این وضعیت باعث می‌شود دندان‌های جلویی پایینی در تماس با بافت نرم سقف دهان قرار گرفته و باعث آسیب دیدن آن شوند. از جمله مشکلات متداول مربوط به اوربایت، لبخند لثه ای، جلو زدگی لب‌ها و ساییدگی بیش از حد دندان‌های جلویی است.

به‌ هم‌ ریختگی دندانه

به‌ هم‌ ریختگی دندانه

شلوغی و به‌ هم‌ ریختگی دندانها

این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که فضای کافی برای همه دندان‌ها در قوس دندانی وجود ندارد. متداولترین علت استفاده از براکت برای صاف و همراستا کردن دندان‌ها همین مشکل است. شلوغی و به‌ هم ‌ریختگی دندان‌ها نه تنها باعث نازیبایی لبخند می‌شود بلکه موجب بروز مشکلات لثه و پوسیدگی دندان می‌شود چرا که تمیز کردن نواحی بین دندان‌ها به خصوص در جاهایی که هم‌پوشانی بین آنها وجود دارد دشوار می‌شود.

فاصله بین دندان‌ها

فاصله بین دندان‌ها

فاصله بین دندان‌ها

در اثر عدم وجود یک یا چند دندان و یا بزرگ بودن فضای قوس دندانی بین دندان‌ها فاصله ایجاد می‌شود. یکی دیگر از دلایل متداول سیم‌کشی دندان‌ها، بستن فاصله بین دندان‌ها است. این وضعیت نقطه مقابل شلوغی و به ‌هم‌ ریختگی دندان‌ها است چرا که فضای قوس دندانی و فکها بیشتر از اندازه دندان‌هایی است که از لثه بیرون زده اند.

اپن بایت

اپن بایت

اپن بایت

این نوع مشکل بایت اجازه نمیدهد درست غذا را در دهان گرفته و بجوید چرا که دندانهای جلویی بالا و پاینی همپوشانی نداشته و به هم نمیرسند. اپن بایت میتواند در اثر مشکلاتی از جمله فشار زبان (فشار دادن زبان به دندانهای جلویی)، مکیدن انگشت ایجاد شود. معاینه و مداخله درمانی به موقع برای اصلاح این مشکل ضروری است.

عدم تطابق خط میانی

عدم تطابق خط میانی

عدم تطابق خط میانی

در این وضعیت خط میانی قوس دندانی بالا و پایین بر یکدیگر انطباق ندارند. این اتفاق در شرایطی ایجاد میشود که بایت عقب دهان دچار مشکل بوده و هماهنگی خوبی ندارد. این وضعیت بر عملکرد فک تاثیر گذاشته و در عملکرد دندانها تداخل ایجاد مینماید.