نوشته‌ها

بند ارتودنسی – بخش دوم

در مقاله قبل به معرفی یکی از ابزارهای ارتودنسی، بند ارتودنسی، پرداختیم و اشاره کردیم بندها حلقه های فلزی هستند که به دور دندان های مولر قرار می گیرند تا به عنوان تکیه گاهی برای سیم های کمانی عمل کنند و از سایر استفاده های آنها گفتیم. در ادامه برای شما توضیح دادیم برای قرار گرفتن آنها به دور دندان ها ابتدا باید فضای کافی بین دندان ها وجود داشته باشد، که اگر وجود نداشته باشد باید ایجاد شود. پس از آن از دندان ها قالب تهیه می شود تا بند هم اندازه چند دندان مولر ساخته شود.

جلسه دوم برای حدود یک هفته بعد مشخص خواهد شد. هدف این جلسه نصب کردن و چسباندن بندهای ارتودنسی در جای خود است. بر اساس قالب دندان های شما، ارتودنتیست اندازه درست بندها برای هر دندان را بدست خواهد آورد.

بند ارتودنسی

بند ارتودنسی

پس از برداشته شدن سپراتورهای الاستیک، هر بند بررسی و روی دندان تنظیم می شود. بند به آرامی با استفاده از ابزاری به نام “بایت استیک” در جای خود فشار داده می شود. علاوه بر این، ارتودنتیست از شما خواهد خواست دندان های خود را روی بند قرار دهید.

وقتی ارتودنتیست از اندازه بودن بند مطمئن می شود، بندها خارج می شوند، دندان ها پولیش می شوند و بندها با استفاده از نوعی چسب مخصوص دندانپزشکی به دندان چسبانده می شوند. بندها در جای خود باقی می مانند تا زمانی که درمان (در حدود ۱۲ تا ۱۸ ماه) تکمیل شود.

بند ارتودنسی

بند ارتودنسی

مراقبت صحیح از دندان و بند ارتودنسی

یکی از شایع ترین شکایت هایی که از بندهای ارتودنسی می شود شل شدن آنها به مرور زمان است. از آنجا که چسب های سمان دندانپزشکی به گونه ای طراحی شده اند که خاصیت چسبندگی آنها همیشگی نیست، هر گونه فشار زیادی که به دندان های مولر وارد می شود می تواند موجب ترک خوردن و شل و کنده شدن سمان شود. هر چند این اتفاق روی مینای دندان ها تأثیر ندارد، اما می تواند موجب شل شدن بند ارتودنسی، و پس از آن،  تخریب ساختار براکت های ارتودنسی شود.

برای پیشگیری از بروز این مشکلات باید کارهای زیر را انجام دهید:

  • از جویدن یخ، آبنبات سفت، دانه های ذرت بو داده، مغزهای پوست کنده، غذاهای منجمد، یا چیزهایی مانند چنگال خرچنگ یا بال مرغ خودداری کنید.
  • از خوردن آبنبات های چسبناک مانند کارامل یا تافی، که می توانند بین دندان ها گیر کنند و موجب شل شدن ابزار شوند، خودداری نمایید.
  • از جویدن مداد یا خودکار اجتناب نمایید.
  • اگر مشکوک به دندان قروچه در طول شب هستید، از ارتودنتیست خود بخواهید بایت پلیت، یا نایت گارد (محافظ دندان شبانه) برای شما تجویز کند.

برای تمیز نگه داشتن بندها و اجتناب از هر گونه پوسیدگی دندان ها، مطمئن شوید بین هر دو وعده غذایی مسواک می زنید و نخ دندان می کشید. از خمیر دندان های سفید کننده استفاده نکنید، زیرا روی دندان ها نقاط یا خطوط تیره رنگی به جا می گذارند که با برداشته شدن براکت ها و بندها قابل مشاهده خواهند بود. (برای پیشگیری از ایجاد لکه روی ابزارهای سرامیکی یا پلاستیکی خود، بهترین گزینه اجتناب از خوردن چیزهایی مانند قهوه، چای، شراب قرمز، و سس گوجه است). پس از هر بار مسواک زدن، مسواک خود را با دقت بشویید و هر یک ماه یا بیشتر آن را تعویض کنید.

واتر فلاسر می تواند گزینه ساده تری باشد زیرا می تواند ذرات غذایی که بین دندان ها و لای شیارهای ابزار دندانی شما گیر کرده اند و دسترسی به آنها دشوار است را بیرون بیاورد. کار خود را با استفاده از دهانشویه های ضد عفونی کننده ادامه دهید.

وقتی برای نخستین بار براکت ها روی دندان های شما قرار می گیرند، و نیز پس از هر بار تنظیم ابزار، باید محلول آب و نمک داخل دهان خود غرغره کنید. این کار می تواند از التهابی که عموماً پس از تحت فشار قرار گرفتن بافت بوجود می آید کاهش دهد.

 

بند ارتودنسی

بند ارتودنسی

در صورت شل شدن بند ارتودنسی چه باید کرد؟

اگر بند ارتودنسی شما شل شود، نخستین کاری که باید انجام دهید این است که با ارتودنتیست خود تماس بگیرید. بر خلاف شل شدن براکت ها که همچنان به سیم متصل می مانند، بند شل شده می تواند به طور کامل بیرون بیاید و به شدت به داخل بافت فرو رود.

اگر ارتودنتیست نمی تواند شما را فوری ببیند، بلافاصله سعی کنید بند را با انگشتان خود یا با یک موچین تمیز بالا بیاورید. می توانید از یک دوست بخواهید این کار را برای شما انجام دهد. با دندان های خود با خشونت برخورد نکنید و سعی نکنید فشار زیادی وارد سازید.

در صورتی که موفق شدید بند را از روی دندان خارج کنید، آن را داخل یک کیسه پلاستیکی قرار دهید و دفعه بعد که به ارتودنتیست مراجعه می کنید آن را با خود همراه داشته باشید. اگر بند شل شده موجب آزار شما می شود، یک ناخن گیر استریل شده بردارید و تا جای ممکن آن را به براکت مجاور نزدیک کنید و آن را بچینید، مراقب باشید تکه چیده شده را قورت ندهید.

اگر نمی توانید بند را خارج کنید، و برای ارتودنتیست مقدور نیست تا فردا شما را ببیند، اگر فکر می کنید احتمال دارد بند در طول شب از روی دندان خارج شود، به نزدیک ترین دندانپزشک مراجعه کنید. هر زمان که امکان آن وجود داشته باشد، می توانید از ارتودنتیست بخواهید بند جدیدی در اختیار شما قرار دهد.

بند ارتودنسی – بخش اول

بندهای ارتودنسی که تحت عنوان بندهای مولر نیز شناخته می شوند، حلقه هایی هستند که حین نصب براکت های ارتودنسی به دور دندان های عقب (مولرها) قرار می گیرند. این نوع ابزارها در ارتودنسی به منظور ایجاد تکیه گاهی محکم برای سیم های کمانی استفاده می شوند که روی براکت ها قرار می گیرند. نکته ای که باید بدانید این است که همه افراد گزینه مناسبی برای دریافت آنها نیستند، بلکه افرادی از آنها استفاده می کنند که می توانند مراقب باشند انسجام بندها حفظ شود تا شل نشوند یا به دندان ها آسیب نرسانند.

تفاوت بند با براکت ارتودنسی

برخلاف براکت های مربعی شکلی که روی سطح جلویی دندان ها چسبانده می شوند، بندهای ارتودنسی به صورت سفارشی ساخته می شوند، تا به طور کامل به دور دندان ها قرار بگیرند. هرچند بندها به طور سنتی از فلز ضد زنگ ساخته می شوند اما نمونه سرامیکی و پلاستیکی شفاف آنها هم وجود دارد که عملکرد آنها به خوبی نمونه فلزی آنها است با این تفاوت که به اندازه بندهای فلزی قابل مشاهده نیستند. زمانی که این بندها روی دندان ها قرار می گیرند، با نوعی چسب دندانپزشکی با دوام و غیر سمی در جای خود ثابت می شوند.

بند ارتودنسی (1)

بند ارتودنسی (۱)

بند ارتودنسی ممکن است روی خود قلابی داشته باشد که می توان به آن الاستیک (کش ارتودنسی) متحرک یا فنرهای فورسز (که برای اصلاح اوربایت استفاده می شوند) را متصل نمود. دیگر بندها، روکش های لوله مانندی دارند که سیم کمانی از داخل آنها عبور می کند. به مرور زمان و به تدریج که سیم های کمانی کوتاه تر می شوند، کجی دندان ها و فاصله بین آنها می تواند اصلاح شود.

بند ارتودنسی (1)

بند ارتودنسی (۱)

نباید بندهای ارتودنسی را با رابر بندهایی که دو قوس دندانی را به یکدیگر متصل می کنند اشتباه گرفت. رابر بندها یک دندان فک بالا را به یک دندان فک پایین وصل می کنند تا یک بایت مشکل دار را اصلاح کنند. لیگاچورهای الاستیک نیز برای نگه داشتن سیم کمانی روی تک تک براکت ها استفاده می شوند و ممکن است با بندهای ارتودنسی اشتباه گرفته شوند.

بند ارتودنسی (1)

بند ارتودنسی (۱)

همه بیماران به بندهای ارتودنسی نیاز ندارند.

همه افرادی که از براکت های ارتودنسی استفاده می کنند به بندهای ارتودنسی نیاز ندارند؛ برخی از آنها تنها براکت ها و سیم های کمانی را نیاز دارند تا به اصلاح مورد نیاز دست یابند.

بندهای ارتودنسی اساساً برای افرادی کاربرد دارند که بایت آنها و/ یا کجی دندان های آنها به یک اصلاح جدی نیاز دارد. این موارد افرادی را شامل می شود که بین دندان های خود فاصله های زیاد دارند، بایت آنها به شدت مشکل دار است، یا افرادی که بزرگتر هستند و ساختار استخوانی آنها از انعطاف پذیری کمتری برخوردار است. بسته به شدت اصلاح مورد نیاز، ممکن است دو یا چند بند نیاز باشند.

این ابزارها گزینه هایی ایده آل برای کودکانی هستند که هنوز روند رشد آنها به پایان نرسیده است، زیرا قادرند دندان ها را بهتر ایزوله کنند. علاوه بر این، گزینه ای مناسب برای دندان هایی هستند که پر شدگی داخل آنها بزرگ است (و بهتر از براکت های چسبانده شده روی دندان ها قادرند پایه ای محکم بوجود بیاورند) یا افرادی که نیاز به هدگیر دارند تا اوربایت آنها اصلاح شود (نقطه اتصال منسجم تری بوجود می آورند).

نقاط ضعف و قوت بندهای ارتودنسی

هرچند برخی افراد ترجیح می دهند از بندهای سرامیکی یا پلاستیکی شفاف استفاده کنند، اما همه افراد گزینه های مناسبی برای دریافت آنها نیستند؛ عموماً به افرادی که نیاز به اصلاحات بزرگ دارند توصیه می شود از بندهای فلزی ضد زنگ استفاده کنند. بعلاوه، بندهای سرامیکی و پلاستیکی از نمونه های فلزی خود ضخیم تر هستند و قابلیت ایجاد لکه روی آنها بیشتر است. کمتر معمول است، اما بندهای سرامیکی به این عنوان شناخته شده اند که در برخی افراد موجب بروز حساسیت شده اند.

خطر پوسیدگی دندان، افرادی که از بندهای ارتودنسی استفاده می کنند را تهدید می کند، زیرا همه دندان با یک بند احاطه شده است و ذرات غذا به راحتی بین بند و دندان گیر می کنند و نمی توان به وجود آنها پی برد تا اینکه دندان آسیب دیده باشد. هر چند مراقبت های دندانی درست به صورت روزانه می توانند به کاهش خطر کمک کنند، اما نمی توانند آن را به طور کامل از بین ببرند.

بند ارتودنسی (1)

بند ارتودنسی (۱)

نحوه نصب بندهای ارتودنسی

برای نصب بندهای ارتودنسی روی دندان ها باید دو مرتبه به مطب ارتودنتیست مراجعه نمایید. هدف جلسه نخست ایجاد فضای کافی اطراف هر دندان است به گونه ای که بتوان بند را به راحتی روی دندان لغزاند. قبل از آغاز این فرایند، ارتودنتیست از دندان ها یک قالب تهیه خواهد کرد تا بتوان بندها را درست به اندازه دندان ها ساخت. این کار عموماً با نوعی ژل قالب گیری و ظرف یک بار مصرف به شکل دندان های فک بالا و پایین انجام می شود. وقتی ظرف در جای خود فشار داده می شود، به ژل فرصت داده می شود تا سفت شود. پس از آن از قالب برای ساخت نمونه گچی استفاده می شود.

بند ارتودنسی (1)

بند ارتودنسی (۱)

پس از شستشو و پاکسازی دندان ها، ارتودنتیست با استفاده از یک انبر مخصوص بین دندان ها سپراتور (جدا کننده یا فضا دهنده) الاستیک قرار می دهد. این فرایند هیچ بی حس کننده ای نیاز ندارد زیرا هیچ دردی ایجاد نخواهد کرد، اما ممکن است این احساس را بوجود بیاورد که انگار یک دانه بین دندان ها گیر کرده است. بسته به تعداد بندهایی که ارتودنتیست قصد دارد روی دندان ها تعبیه کند، ممکن است چندین سپراتور نیاز باشند.

با قرار گرفتن سپراتورها بین دندان ها، باید به مدت یک یا چند هفته از کشیدن نخ دندان و خوردن غذاهای چسبناک، یا جویدن آدامس خودداری کنید. در صورتی که بواسطه افزایش فشار بین دندان ها هر گونه دردی احساس کردید می توانید از مسکن هایی مانند تیلنول (استامینوفن) یا از داروهای ضد التهاب غیر استورئیدی مانند ادویل (ایبوپروفن) استفاده نمایید.

در مقاله بعد برای شما توضیح خواهیم داد در جلسه دوم بندها چگونه به دور دندان ها قرار می گیرند، چگونه باید از آنها مراقبت نمایید و دیگر نکاتی که باید راجع به آنها بدانید را خواهیم گفت.

عوارض و مشکلات احتمالی درمان ارتودنسی

چندین دهه است که از درمان ارتودنسی با کمک براکت ها برای صاف کردن دندان ها استفاده شده است. هر چند با کمک این درمان به راحتی می توان دندان ها را به جای درست خود سوق داد اما به خاطر داشته باشید اگر همین تکنیک های سنتی درمان ارتودنسی بر اساس اصول انجام نشوند و مراقبت های لازم به عمل نیایند، علاوه بر به جا ماندن علت اصلی کجی دندان ها، ممکن است حتی خطراتی نیز دندان ها را تهدید کنند، از جمله: آسیب به ریشه و مینای دندان و نیز بازگشت دندان ها به جای نخست، مگر آنکه بیمار در استفاده از ریتینر ثابت یا متحرک تعهد کافی داشته باشد.

 

بازگشت دندان ها به جای نخست

عدم ثبات دندان ها در طولانی مدت یکی از مشکلات شایعی است که در پی استفاده از روش های سنتی درمان ارتودنسی ممکن است بروز پیدا کند و در برخی موارد، اگر دندان ها در جای جدید خود تثبیت نشوند، ممکن است به جای اول باز گردند. تحقیقات حاکی از آن است، در صورتی که براکت های ارتودنسی با یا بدون کشیدن دندان استفاده شوند، تا ۹۰ درصد احتمال بازگشت آنها به جای اول یا حتی بدتر شدن وضعیت دندان ها نسبت به قبل از درمان وجود خواهد داشت.

 

آسیب به مینای دندان

سطح دندان را مینای دندان پوشش داده است- پوشش معدنی محکمی که از دندان ها در برابر پوسیدگی محافظت می کند. زمانی که براکت ها روی دندان ها قرار می گیرند، طی یک فرایند شیمیایی به دندان ها متصل می شوند. سطح مینای دندان اچ می شود تا اتصال، استحکام بیشتری داشته باشد. از آنجا که براکت ها روی دندان ها قرار می گیرند، تمیز کردن دندان ها دشوار خواهد شد، به این معنا که ممکن است سطح مینای دندان اطراف براکت دچار پوسیدگی شود و روی آنها لکه و نقطه های سفید رنگی ایجاد شود. طی فرایند برداشتن بریس ها، ممکن است به سطح مینای دندان آسیب هایی وارد شود که برای همیشه باقی بمانند. در صورتی که دندان ها به درستی تمیز نشوند، یا تغذیه بیمار را غذاهای سفت و چسبناک یا غذاهای پر شکر تشکیل دهند، ممکن است مشکلاتی مانند بیماری های لثه، پوسیدگی دندان و نیز دی کلسیفیکاسیون (لکه های سفید یا رنگی روی دندان ها) بروز پیدا کنند.

آسیب به مینای دندان

آسیب به مینای دندان

آسیب به ریشه دندان

تحقیقات ثابت کرده اند که جابجایی ارتودنتیک دندان ها از طریق وارد آمدن فشار مستمر از سوی براکت ها، می تواند به ریشه دندان ها آسیب برساند. به این معنا که ممکن است بخشی از ریشه های دندان ها طی فرایند ارتودنسی تحلیل رود یا در واقع می توان گفت ریشه دندان کوتاه تر می شود. این اتفاق معمولاً هیچ پیامدی ندارد اما در برخی موارد ممکن است طول عمر دندان را تهدید کند یا حتی به مرور زمان تعدادی از دندان ها از دست بروند. ثابت شده است که استفاده از فشار متناوب و نیز ابزارهای متحرک کمترین آسیب را به ریشه های دندان ها وارد می کنند یا حتی ممکن است هیچ آسیبی در پی نداشته باشند.

به جا ماندن دندان ها در جای جدید برای همیشه

ریتینر ابزاری است که پس از برداشتن براکت های ارتودنسی برای توقف جابجایی دندان ها مورد استفاده قرار می گیرد. از آنجا که درمان های مرسوم ارتودنسی علل کج بودن دندان ها را بر طرف نمی سازند، تنها راه برای حصول اطمینان از اینکه دندان ها صاف باقی می مانند، چسباندن ریتینر ثابت روی دندان ها است. درمان های جدیدتر با استفاده از الاینرهای شفاف نیز مشکل بازگشت دندان ها به جای نخست را با خود دارند و پس از درمان با استفاده از آنها، باز هم نیاز است از ریتینرها استفاده شود.

 

دیگر عوارض ارتودنسی

دندانی که به علت ضربه خوردن یا وجود یک پر شدگی بزرگ، به آن آسیب وارد شده است، زمانی که با ابزارهای ارتودنسی جابجا می شود ممکن است به درمان اندودانتیک (درمان ریشه یا عصب کشی) نیاز داشته باشد. گاهی اوقات ممکن است دندان پالپ (عصب) زنده ای نداشته باشد و لازم باشد برای جابجایی های ارتودنتیک، درمان اندودانتیک انجام شود. گاهی اوقات ممکن است بیماری که رشد فک او پیش از آغاز درمان روند طبیعی داشته است، در طول درمان این روند طبیعی رشد خود را ادامه ندهد. در صورتی که این رشد متناسب نباشد، رابطه بین فک بالا و فک پایین تغییر خواهد کرد و درمان های دیگر، و در برخی موارد جراحی، نیاز خواهد داشت. ناهماهنگی در رشد، روند بیولوژیکی است که از کنترل ارتودنتیست خارج است.

خطر بروز مشکل در مفاصل فکی- گیجگاهی، در قسمت های جلوی گوش نیز وجود دارد. درمان ارتودنسی می تواند موجب بهبود علائم اختلالات و دردهای فکی- گیجگاهی شود، اما نه در تمام موارد. در جابجایی دندان ها به جای درست، ممکن است مدتی در فک ها درد و ناراحتی وجود داشته باشد. کل دوره درمان ممکن است طولانی تر از زمانی شود که از ابتدا تخمین زده شده است. عدم رشد استخوان، عدم همکاری بیمار، شکسته شدن ابزارهای ارتودنسی، و عدم مراجعه منظم به ارتودنتیست، همگی عوامل مهمی هستند که می توانند موجب طولانی تر شدن دوره درمان و کاهش کیفیت نتایج درمان شوند.

نکته پایانی اینکه …

به طور کلی، با همکاری بیمار و آگاه بودن او از تمام جوانب، درمان ارتودنسی می تواند نتایج فوق العاده ای داشته باشد. باید بدانیدکه درمان ارتودنسی نیز مانند هر درمان دیگری می تواند خطراتی داشته باشد، که اغلب به ندرت آنقدر شدید هستند که بتوان مزایای آن را نادیده گرفت. با این حال، برای قرار گرفتن تحت درمان ارتودنسی بیمار باید تصمیم بگیرد سبک زندگی درست را انتخاب کند.