نوشته‌ها

ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی چیست؟

پس از این که دندان‌هایتان با کمک براکت ارتودنسی صاف و مرتب شد به ارتودنتیست مراجعه می‌کنید تا براکت را از دهانتان خارج کند. اما پس از درآوردن براکت هنوز کار تمام نشده است بلکه باید از وسیله ارتودنسی دیگری به نام نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر استفاده کنید. چرا که اکنون هدفتان نگه داشتن دندان‌ها در موقعیت جدید است. اگر چه دندان‌هایتان صاف و همراستا شده اند اما هنوز در موقعیت جدید خود تثبیت نشده ‌اند و باید مدتی با استفاده از نگهدارنده ارتودنسی آنها را در جای خود نگه دارید تا زمانی که دیگر خطر بازگشت دندان‌ها به موقعیت پیشین وجود نداشته باشد.

ارتودنتیست یا دندانپزشک عمومی نوع ریتینر اختصاصی برای بیمار را انتخاب کرده و سپس از دهان قالب ‌گیری میکند. قالب برای لابراتور دندانپزشکی ارسال می‌شود تا توسط متخصصان لابراتوار دندانپزشکی این وسیله ساخته ‌شود. در بیشتر موارد نگهدارنده باید به مدت چند سال و حتی گاهی اوقات مادام‌ العمر استفاده شود.

به طور کلی دو نوع نگهدارنده پس از براکت استفاده می‌شود: نگهدارنده ثابت ارتودنسی و نگهدارنده غیر ثابت یا متحرک ارتودنسی. انتخاب نوع آن بسته به شرایط و نیازهای بالینی بیمار دارد.

ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی

ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی

انواع نگهدارنده ارتودنسی

به‌ طور کلی نگهدارنده ارتودنسی ممکن است ریتینر ثابت، هالی و یا اسیکس باشد. هر یک از این گزینه ‌ها معایب و مزایای خاص خود را دارند. نگهدارنده ثابت در سطح پشتی دندان‌ها چسبانده می‌شود بنابراین نتایج درمان بستگی به پایبندی و تعهد بیمار به استفاده از این وسیله، ندارد. نگهدارنده غیر ثابت هالی معمولاً برای فک بالا استفاده می‌شود و نگهدارنده غیر ثابت اسیکس همانند اینویزالاین بوده و برای هر دو فک می‌توان آن را استفاده کرد.

ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی

ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی

مراقبت از نگهدارنده ارتودنسی

در صورتی که از انواع ثابت آن استفاده می‌کنید مراقبت خاصی لازم نیست. تنها کافی است هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، به دندان‌هایی که به آنها سیم ریتینر وصل شده است توجه بیشتری داشته باشید. در مورد نگهدارنده غیر ثابت باید هنگام مسواک زدن دندان‌ها، وسیله را از دهان خارج کنید. سپس وسیله ارتودنسی را جداگانه باید تمیز نمایید. توجه داشته باشید جعبه وسیله ارتودنسی غیر ثابت حتماً باید مرتباً تمیز شود تا محلی برای تجمع آلودگی‌ها و میکروب‌ها فراهم نشود.

چرا باید از نگهدارنده ارتودنسی استفاده کنیم؟

هنگامی که دندان‌ها در موقعیت جدید قرار می‌گیرد، ممکن است هنوز استخوان پیرامون آنها خوب سخت نشده باشد و امکان بازگشت دندان به موقعیت قبل وجود داشته باشد. از طرف دیگر با افزایش سن وضعیت دندان‌ها و ساختارهای پشتیبانی‌ کننده آنها تغییر می‌کند و این امر ممکن است موجب جابه‌جایی دندان‌ها شود. همچنین عادات دهانی مانند جویدن ناخن، فشار دادن زبان به دندان‌های جلویی، دندان قروچه و عادات دیگر دائماً نیرویی به دندان‌ها وارد می‌کنند و آنها را از جایگاه مطلوب خود خارج می‌نمایند. نگهدارنده ارتودنسی اجازه نمی‌دهد نیروهای داخلی و بیرونی بر موقعیت دندان‌ها تأثیر بگذارند.

ارتودنسی در افراد بزرگسال و سالمند

ارتودنسی در سالمندی

بسیاری از افراد بزرگسال در کودکی شانس درمان ارتودنسی را نداشته اند اما در بزرگسالی تمایل دارد دندانهایشان صاف و مرتب باشد. بسیاری از افراد تصور می‌کنند هنگامی که پا به سن می‌گذارند و وارد میان‌سالی می‌شوند دیگر نمی‌توان درمان ارتودنسی انجام داد.

بیش از هر چیز باید بدانید هیچ محدودیت سنی برای درمان ارتودنسی وجود ندارد و در هر سنی که باشید می‌توانید دندان‌هایتان را صاف و همراستا کنید. بنابراین برای درمان ارتودنسی هرگز عبارت “دیر شده است” مطرح نمی‌باشد. در حقیقت امروز از هر پنج بیمار ارتودنسی، یک نفر بزرگسال است. تحقیقات نشان داده اند، شیوع مال اکلوژن یا اختلالات بایت در بزرگسالان در مقایسه با کودکان و نوجوانان بیشتر است. شاید بتوان گفت سه چهارم افراد بزرگسال به نوعی مشکل ارتودنسی ( کجی و شلوغی دندانها، انحراف دندان‌ها و غیره) دارند.

ارتودنسی در افراد بزرگسال و سالمند

ارتودنسی در افراد بزرگسال و سالمند

اهمیت ارتودنسی در بزرگسالی

همه ما می‌دانیم که کجی و به هم ‌ریختگی دندان‌ها تأثیر قابل توجهی بر زیبایی لبخند می‌گذارد و از طرفی می‌دانیم زیبایی لبخند بخش مهمی از زیبایی چهره و اعتماد به ‌نفس افراد را تشکیل می‌دهد.

مطالعات نشان داده‌ اند درمان ارتودنسی حتی می‌تواند فرصت‌های شغلی و زندگی اجتماعی بهتری در اختیار افراد قرار دهد.

علاوه بر این، حفظ سلامت دهان و دندان با وجود دندان‌های کج و انحراف یافته و چرخیده بسیار سخت‌تر است. به همین علت در این شرایط احتمال پوسیدگی دندان و عفونت لثه افزایش می‌یابد. از طرفی جویدن غذا با دندان‌های صاف و همراستا بسیار بهتر و کارآمدتر انجام می‌شود.

بنابراین نه تنها میان‌سالی برای درمان ارتودنسی دیر نیست، بلکه حتی مهم‌تر و ضروری‌تر نیز می‌باشد.

ارتودنسی در افراد بزرگسال و سالمند

ارتودنسی در افراد بزرگسال و سالمند

شرایط درمان ارتودنسی در میان‌سالی و سالمندی

مسلماً همان‌طورکه گفته شد سن شرط لازم برای درمان ارتودنسی نیست بلکه وضعیت سلامت لثه در این زمینه اهمیت زیادی دارد.

همچنین سلامت عمومی برای اکثر درمان‌های پزشکی و دندانپزشکی مهم است.

یکی دیگر از عوامل تعیین‌ کننده درمان ارتودنسی نوع مشکل و شدت آن می‌باشد.

بیماری لثه می‌تواند باعث تحلیل رفتن استخوان پشتیبانی‌ کننده دندان و در نتیجه لق شدن و یا از دست دادن دندان شود. بیماری لثه در افراد بزرگسال شایع‌تر از کودکان و نوجوانان است. سلامت لثه در درمان ارتودنسی اهمیت زیادی دارد چرا که در طی درمان ارتودنسی فشار پیوسته و ملایمی به دندان‌ها وارد می‌شود. دندان‌ها توسط لثه و استخوان احاطه شده‌ اند. در صورتی که بیماری لثه داشته باشید درمان ارتودنسی ممکن است باعث تشدید عفونت و بدتر شدن آن شود. از طرفی در صورتی که پیش از درمان ارتودنسی جلوی تحلیل رفتن استخوان‌ را نگرفته باشید، فرایند بازسازی آن که باید در درمان ارتودنسی انجام شود تا موقعیت دندان تثبیت شود، به خوبی انجام نمی‌شود. همچنین بافت بیمار لثه نمی‌تواند به اعمال نیرو به خوبی پاسخ دهد. بنابراین پیش از درمان باید هر گونه التهاب و عفونت لثه تحت کنترل قرار گرفته و درمان شود.

روش درمان ارتودنسی در بزرگسالان

ارتودنتیست که در تشخیص و درمان مشکلات ارتودنسی از جمله مال اکلوژن تخصص دارد می‌تواند از انواع روش‌ها برای درمان ارتودنسی بهره بگیرد. متداول‌ترین روش، استفاده از براکت است. سیستم براکت از نگینهای مربعی شکل کوچک تشکیل شده است که به سطح جلوی دندان چسبانده می‌شوند. سیم ارتودنسی از نگینهای براکت عبور کرده و آنها را به یکدیگر متصل نگه می‌دارد. نگین براکت ممکن است فلزی و یا سرامیکی سفید رنگ یا شفاف باشد. سیم ارتودنسی نگینهای براکت را به سمت مورد نظر می‌کشاند و به این ترتیب دندان‌ها کشیده شده و به موقعیت مطلوب جابه‌جا می‌شوند. مکانیسم حرکت درمان به این صورت است: فرض کنید دندان را به سمت جلوی دهان می‌کشید. استخوان جلوی دندان که تحت فشار قرار گرفته است بازجذب شده و حل میشود و در پشت دندان که در نتیجه کشش، فضای خالی ایجاد شده، بدن شروع به تولید استخوان و پر کردن فضای خالی می‌نماید. این فرایند باعث می‌شود دندان به جلو حرکت کرده و به عقب باز نگردد.

درمان ارتودنسی و بیماری‌ها

معدودی از بیماری‌ها ممکن است نتایج درمان ارتودنسی را به مخاطره بیندازند. برای مثال بیماری شدید دریچه قلب، اختلالات خونریزی، لوکمی و دیابت کنترل نشده شدید از جمله این موارد هستند. در صورتی‌ که به هر یک از این بیماری‌ها مبتلا هستید، موضوع را با ارتودنتیست مطرح کنید. همچنین برخی از داروهایی که برای درمان آرتروز یا پوکی استخوان مورد استفاده قرار دارند ممکن است در حرکت دندان اختلال ایجاد کرده و آن را دشوارتر کند.

داروهایی که باعث خشکی دهان می‌شوند و همچنین سیگار کشیدن احتمال پوسیدگی دندان و عفونت لثه را افزایش می‌دهند. همچنین باعث می‌شوند درمان ارتودنسی برای بیمار دشوارتر شود.

یکی دیگر از ملاحظات مهم در ارتودنسی بزرگسالان، ماهیت مشکل ارتودنسی است. اینکه مال اکلوژن ماهیتاً اسکلتی است به این معنی که به وضعیت فکها مرتبط می‌شود و یا صرفاً مربوط به وضعیت دندان‌هاست تفاوت زیادی در روش درمان ایجاد می‌کند. در بزرگسالان که سن رشد تمام شده است، مشکلات اسکلتی فکها را تنها از طریق جراحی فک می‌توان درمان نمود. با این حال بیشتر افراد مشکلات ارتودنسی چندان جدی ندارند که نیازی به جراحی وجود داشته باشد و اکثر مشکلات مانند کجی و انحراف دندان‌ها، فاصله بین دندان‌ها، نیمه نهفته که دندان و یا بیرون زدن آن از جایگاه نامناسب مسائلی است که بدون نیاز به تغییرات اسکلتی فک، می‌توان تنها با وسیله ارتودنسی درمان نمود.

توجه داشته باشید بر اساس نیازها و شرایط گوناگون افراد بزرگسال سیستم‌های مختلفی برای درمان ارتودنسی طراحی شده است و لازم نیست حتماً با سیم ‌کشی دندان‌ها به محل کار بروید و یا در موقعیت‌های اجتماعی ظاهر شوید. بلکه روش‌هایی مانند براکت سرامیکی، الاینر شفاف یا اینویزالاین و براکت پشت دندانی برای افرادی طراحی شده اند که دوست ندارند با دندان‌های فلزی و سیم ‌کشی بیرون بروند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

نحوه تماس دندان‌های بالا و پایین با یکدیگر بایت خوانده می‌شود. مال اکلوژن یا مشکلات بایت به وضعی که گفته می‌شود که در آن تماس دندان‌ها با یکدیگر نامناسب است. در حالت ایده ‌آل در هنگام بایت یا بسته بودن دهان سطح جونده دندان‌های عقبی بالا و پایین بر روی یکدیگر قرار گرفته و فک بالا کمی جلوتر از فک پایین قرار می‌گیرد به طوری که دندان‌های جلوی بالا بخشی از سطح دندان‌های جلوی پایینی را می‌پوشاند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت چیست؟

اپن بایت به وضعیتی گفته می‌شود که در آن در هنگام بایت دندان‌های فک بالا با دندان‌های فک پایین تماس پیدا نمی‌کنند (شکل بالا). اپن بایت ممکن است مربوط به جلوی دهان و یا عقب دهان باشد. اپن بایت جلوی دندان به گونه ‌ای است که در هنگام بسته بودن دهان بین دندان‌های جلویی بالایی و پایینی فاصله وجود دارد انگار هنوز دهان باز است. اپن بایت نه تنها زیبایسی دندان‌ها و لبخند را تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه مشکلاتی در تکلم و گفتار ایجاد کرده و منجر به نوک زبانی صحبت کردن یا اشکالات دیگر تلفظی می‌شود. همچنین این وضعیت در جویدن نیز تأثیر گذاشته و باعث می‌شود هنگام جویدن غذا و ذرات غذا از بین دندان‌ها بیرون بریزد در نتیجه فرد مجبور است هنگام جویدن غذا زبان خود را به صورت مانعی به دندان‌های جلویی فشار دهد که این وضعیت خود منجر به بدتر شدن مشکل اپن بایت می‌شود.

چه عواملی باعث اپن بایت می‌شوند؟

به طور کلی سه فاکتور مهم در ناهمراستایی دندان‌ها و فاصله بین دندان‌های جلویی بالا و پایین نقش دارند.

۱) گاهی اوقات اپن بایت ممکن است به واسطه مشکلات استخوان فک ایجاد شود.

۲) برخی از کودکان نیز هنگامی دچار اپن بایت می‌شوند که دندان بندی مختلط دارند. دندان بندی مختلط به حدود شش تا دوازده‌ سالگی گفته می‌شود که هم‌زمان هم دندان‌های شیری و هم دندان‌های دائمی در دهان وجود دارند. در بسیاری از موارد، معمولاً پس از این که تمامی دندان‌های شیری با دندان‌های دائمی جایگزین می‌شوند، این مشکل برطرف می‌شود.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

۳) گاهی اوقات عادات دهانی نامناسب باعث بروز مشکل اپن بایت می‌شود. عادتی به نام فشار زبان اغلب در اپن بایت نقش دارد. فشار زبان (Tongue thrusting) به فشار دادن زبان به دندان‌های جلویی در هنگام بلع یا صحبت کردن گفته می‌شود. در اوایل کودکی الگوی بلع فشار زبان امری کاملاً طبیعی است اما با رشد کودک این عادت با الگوی بلع نرمال جایگزین می‌شود. کودکانی که الگوی بلع فشار زبان در آنها ترک نمی‌شود دچار مشکلاتی در بایت و تکلم می‌شوند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

یکی دیگر از عاداتی که باعث اپن بایت می‌شود، مکیدن انگشت و جویدن اشیایی مانند ناخن یا مداد است. همچنین مکیدن نادرست پستانک یا شیشه شیر احتمال مال اکلوژن را افزایش می‌دهد. مکیدن انگشت در نوزادان و شیرخواران وضعیتی طبیعی است اما با رشد کودک باید کنار گذاشته شود. ۵۰% از افراد در دوران نوزادی انگشت خود را میمکند. این عادت تنها زمانی مشکل ساز می‌شود که دندان‌های دایمی بیرون زده اند.

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

اپن بایت یا فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین

درمان اپن بایت

درمان اپن بایت چالش ‌برانگیز ترین درمان در مشکلات ناهمراستایی فکها می‌باشد.

در صورتی ‌که اپن بایت در کودکانی که دندان بندی مختلط دارند، اتفاق بیفتد ممکن است با افتادن تمام دندان‌های شیری و بیرون زدن دندانهای دائمی مشکل به خودی خود برطرف شود.

گاهی اوقات علت مال اکلوژن مشکلات اسکلتی مانند عدم رشد مناسب استخوان فک می‌باشد. در چنین شرایطی جراحی فک ممکن است لازم باشد. در این جراحی فک، بخشی از استخوان فک بالا برداشته شده و استخوان‌های فک در موقعیت مناسب قرار داده می‌شود تا استخوان فک بالا و پایین همراستا گردند.

برای اصلاح مشکل اپن بایت وسیله‌ های ارتودنسی مختلفی وجود دارد. در برخی موارد در صورت مراجعه زود هنگام، با کمک یک وسیله ارتودنسی ساده می‌توان عادت فشار زبان و یا مکیدن انگشت را از بین برد. از جمله وسیله های ارتودنسی مورد استفاده برای اصلاح اپن بایت الاستیک یا حلقه کشی، قفس زبان و خار زبان و قفس کام میباشد. همچنین می‌توان از هدگیر ویژه ای برای تغییر موقعیت فک و اصلاح مشکل بایت کمک گرفت.

روش درمانی بستگی زیادی به شرایط بیمار و سن او دارد. معمولاً جراحی تنها زمانی توصیه می‌شود که سن رشد گذشته باشد. در صورتی که نگران مشکل فاصله بین دندان‌های بالا و پایین خود هستید بهتر است هر چه سریع تر با ارتودنتیست در این زمینه مشورت کنید.

 

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

ارتودنسی و براکت

برای درمان ارتودنسی از سیستم براکت استفاده می‌شود. سیستم براکت انواع گوناگون دارد که با توجه به نیازها و شرایط بیمار نوع مناسب آن انتخاب می‌شود. انواع مختلف سیستم براکت عبارتند از براکت فلزی، براکت سرامیکی، براکت پشت دندانی، الاینر شفاف، مینی براکت و براکت خود لیگاچور یا دیمون. در اینجا به تفاوت سیستم براکت دیمون با براکت فلزی معمولی و فواید آن می‌پردازیم.

تفاوتها و شباهتهای سیستم براکت فلزی و خود لیگاچور

تفاوت اصلی بین سیستم براکت خود لیگاچور و براکت فلزی معمولی مکانیسمی است که سیم ارتودنسی (آرچ وایر) را به نگین براکت متصل نگه می‌دارد. هدف هر دو سیستم براکت حرکت دادن دندان‌ها به جایگاه درست و صاف و همراستا کردن آن‌ها است که در این زمینه هر دو سیستم براکت کارآیی و تأثیر گذاری مشابهی دارند. در واقع براکت خود لیگاچور کاملاً شبیه براکت فلزی است با این تفاوت که در آن از حلقه کشی یا سیم تابیده به عنوان لیگاچور استفاده نمی‌شود. لیگاچور برای متصل نگه داشتن سیم طراحی شده است اما در براکت خود لیگاچور نیازی به آن نیست چرا که طراحی نگین براکت به گونه‌ ای است که خود می‌تواند سیم ارتودنسی را نگه دارد.

براکت دیمون بهتر است یا براکت فلزی معمولی؟

سابقه استفاده از براکت فلزی معمولی در درمان ارتودنسی بسیار طولانی و درخشان بوده است و کارایی آن اثبات شده است اما براکت خود لیگاچور نیز بر همان اساس طراحی شده است بنابراین همان کارایی را دارد.

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

سیستم براکت فلزی معمولی

نگینهای براکت به سطح دندان چسبانده می‌شوند و در آن‌ها یک حلقه کشی کوچک به نام لیگاچور (حلقه های پلاستیکی صورتی رنگ در شکل بالا) قرار می‌گیرد تا سیم ارتودنسی را متصل به نگین براکت نگه‌ دارد. در غیر این ‌صورت سیم ارتودنسی نمی‌تواند به دندان نیرو وارد کرده و آن را بکِشد.

ترکیب نگین براکت، لیگاچور و سیم ارتودنسی مکانیسمی به وجود می‌آورند که دندان را حرکت می‌دهد.

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

سیستم براکت خود لیگاچور (دیمون)

از آنجایی‌ که نگین براکت حاوی یک شیار است که سیم ارتودنسی در آن قرار می‌گیرد، نیازی به لیگاچور وجود ندارد.

پیشرفت‌های تکنولوژی در براکت فلزی در دهه‌ های اخیر بسیار زیاد بوده است و طراحی‌های گوناگونی برای بهبود هر چه بیشتر آن ارائه شده است.

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

آشنایی با روش ارتودنسی دیمون

مزیت‌های براکت دیمون

  • از آنجایی‌ که حلقه کشی لیگاچور وجود ندارد، فضای کمتری برای پنهان شدن باکتری‌ها و تجمع پلاک وجود دارد بنابراین احتمال پوسیدگی دندان کاهش می‌یابد.
  • تمیز کردن دندان و براکت راحت‌تر است چرا که زوایای پنهان کمتری وجود دارد.
  • از آنجایی ‌که اصطکاک کمتری بین براکت و دندان وجود دارد، دندان کمتر درد می‌گیرد بنابراین می‌توان گفت درد و ناراحتی براکت دیمون کمتر از براکت معمولی است.
  • با اعمال نیروی کمتری دندان حرکت می‌کند چرا که در براکت معمولی به علت اصطکاک زیاد بین براکت و دندان، باید نیروی بیشتری به دندان وارد شود تا بتوان آن را حرکت داد.
  • معمولاً دفعات مراجعه به ارتودنتیست کمتر از براکت معمولی است.

آشنایی با اجزاء و قطعات سیستم براکت ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی هر بیمار با دیگری متفاوت بوده و بنابراین درمان آن نیازمند استفاده از وسیله ‌ها و قطعات گوناگون است تا بتوان مشکلات پیچیده ارتودنسی را به نحو مطلوبی درمان نمود. همین پیچیدگی درمان و گستردگی وسایل ارتودنسی بسیاری از بیماران را سردرگم می‌نماید. به همین علت در اینجا اجزا و قطعات مختلف سیستم براکت را معرفی می‌نماییم تا با آشنایی با آنها و عملکرد آنها بهتر بتوانید مسیر درمان ارتودنسی را پشت سر بگذارید.

نگین براکت

نگین براکت

نگین براکت

نگینهای براکت به قطعات مربعی شکل کوچکی گفته می‌شود که به سطح دندان‌ها چسبانده می‌شوند. نگینهای براکت همانند دستگیره عمل کرده و سیم ارتودنسی به آنها متصل می‌شود تا به کمک آنها دندان‌ها را به سمت مورد نظر بکشاند. نگین براکت ممکن است از جنس فلز استیل و یا سرامیک شفاف یا سفید رنگ ساخته شود. همچنین ممکن است نگین براکت طراحی خود لیگاچور داشته باشد که در آن نیازی به استفاده از لیگاچور نیست بلکه نگین براکت حاوی یک شیار ( اسلات) است که سیم ارتودنسی در داخل آن قرار می‌گیرد.

سیم ارتودنسی

سیم ارتودنسی

سیم ارتودنسی

وظیفه اصلی اعمال نیرو به دندان‌ها بر عهده سیم ارتودنسی باشد. سیم ارتودنسی از فلز استیل ساخته می‌شود. در طی درمان ارتودنسی از سیم‌هایی با قطرهای مختلف استفاده می‌شود تا با پیشرفت درمان نیروی بیشتری به دندان‌ها وارد شود.

حلقه کشی یا لیگاچور

حلقه کشی یا لیگاچور

حلقه کشی یا لیگاچور

لیگاچور یک حلقه کشی کوچک است که دور نگین براکت قرار می‌گیرد و وظیفه آن متصل نگه داشتن سیم ارتودنسی به نگین براکت است. لیگاچور ممکن است فلزی بوده و به صورت سیم تابیده دور نگین براکت استفاده شود. معمولاً برای کودکان از لیگاچور پلاستیکی استفاده می‌شود چرا که می‌توانند رنگ حلقه کشی را طبق سلیقه خود انتخاب کنند (شکل بالا).

الاستیک

الاستیک

الاستیک

الاستیک یک حلقه کشی است که بین دو یا چند نگین براکت قرار می‌گیرد (شکل بالا). الاستیک جهت اعمال نیرو و موقعیت دندانهای دو فک مقابل نسبت به هم را تغییر داده و به اصلاح مشکلات بایت کمک می‌کند. الاستیک ممکن است بسته به سلیقه بیمار در انواع رنگ‌های مختلف استفاده شود.

فنر مارپیچی

فنر مارپیچی

فنر مارپیچی

فنر مارپیچی فنر فلزی است که دور سیم ارتودنسی می‌پیچد و در فاصله بین دو دندان قرار می‌گیرد تا بین آنها فاصله ایجاد نماید. گاهی اوقات ممکن است از فنر مارپیچی برای ایجاد فضا برای بیرون زدن دندان نهفته یا نیمه نهفته و یا ایجاد فضا برای کاشت ایمپلنت استفاده شود.

حلقه فلزی

حلقه فلزی

حلقه فلزی

حلقه فلزی یا بند ارتودنسی همانند کمربند دور دندان آسیاب بزرگ قرار می‌گیرد. نگین براکت به بند ارتودنسی متصل می‌شود. حلقه فلزی ممکن است حاوی یک قطعه لوله ای شکل کوچک باشد که برای اتصال ضمایم از آن استفاده میشود.

قلاب ارتودنسی

قلاب ارتودنسی

قلاب ارتودنسی

قلاب یک زایده فلزی است که به برخی از نگینهای براکت جوش خورده است تا حلقه کشی الاستیک دور آن قرار بگیرد.

زنجیر پلاستیکی

زنجیر پلاستیک یا پاورچین مجموعه ای از حلقه های کشی به هم متصل است که دور نگینهای براکت قرار میگیرند. و معمولا در شرایطی از آن استفاده می‌شود که می‌خواهیم چند دندان هنگام حرکت در طی درمان ارتودنسی، با هم حرکت کرده و بین آنها فاصله ایجاد نشود.

آشنایی با اختلالات بایت

هنگامی که دندان‌های دو فک به درستی بر یکدیگر منطبق نباشد، باید درمان ارتودنسی انجام شود تا این مشکل اصلاح گردد. در صورتی که این مشکل که به آن مال اکلوژن یا مشکلات بایت گفته می‌شود درمان نشود در عملکرد جویدن، صحبت کردن و سلامت دندان‌ها تأثیر گذاشته و باعث ساییدگی زود هنگام دندان‌ها و از دست رفتن مینا و همچنین افزایش احتمال آسیب ‌دیدگی دندان‌ها و مفصل فک می‌شود. برای این که جلوی این مشکلات را بگیرید ابتدا باید آنها را شناسایی نمایید. در اینجا با انواع مشکلات بایت یا مال اکلوژن آشنا می‌شوید.

آندربایت

آندربایت

آندربایت

آندربایت با جلو زدگی فک یا دندان‌های پایین مشخص می‌شود به صورتی که دندان‌های جلویی فک پایین جلوتر از دندان‌های بالایی قرار می‌گیرند.

کراس بایت

کراس بایت

کراس بایت

این مال اکلوژن زمانی اتفاق می‌افتد که دندان‌های بالایی با سطح داخلی (پشت دندانی) دندان‌های پایینی تماس پیدا می‌کنند. این تماس باعث لایه لایه شدن سطح پشتی دندان‌ها و ناهمراستایی رشد فکها می‌شود. معمولاً این بیماران برای بستن دهان باید فک پایین را جلوتر آورده یا به طرفین جابه‌جا کنند. این اشکال بایت منجر به استفاده غیر مناسب از فکها شده و گاهی اوقات موجب عدم تقارن ساختار صورت می‌شود.

اورجت

اورجت

جلو زدگی دندان‌های جلویی بالایی یا اورجت

در این مشکل بایت، دندان‌های جلویی فک بالا به سمت جلو انحراف پیدا میکنند. به این ترتیب دندانهای جلویی بالا خیلی جلوتر از دندانهای پایینی قرار میگیرند.

اوربایت

اوربایت

اوربایت

دندانهای جلویی بالایی خیلی پایینتر از حد نرمال قرار گرفته و هم‌پوشانی زیادی با دندان‌های پایین دارند به طوری که بخش کمی از دندان‌های پایینی دیده می‌شود و یا حتی گاهی اوقات هیچ بخشی از دندان‌های پایینی دیده نمی‌شود. این وضعیت باعث می‌شود دندان‌های جلویی پایینی در تماس با بافت نرم سقف دهان قرار گرفته و باعث آسیب دیدن آن شوند. از جمله مشکلات متداول مربوط به اوربایت، لبخند لثه ای، جلو زدگی لب‌ها و ساییدگی بیش از حد دندان‌های جلویی است.

به‌ هم‌ ریختگی دندانه

به‌ هم‌ ریختگی دندانه

شلوغی و به‌ هم‌ ریختگی دندانها

این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که فضای کافی برای همه دندان‌ها در قوس دندانی وجود ندارد. متداولترین علت استفاده از براکت برای صاف و همراستا کردن دندان‌ها همین مشکل است. شلوغی و به‌ هم ‌ریختگی دندان‌ها نه تنها باعث نازیبایی لبخند می‌شود بلکه موجب بروز مشکلات لثه و پوسیدگی دندان می‌شود چرا که تمیز کردن نواحی بین دندان‌ها به خصوص در جاهایی که هم‌پوشانی بین آنها وجود دارد دشوار می‌شود.

فاصله بین دندان‌ها

فاصله بین دندان‌ها

فاصله بین دندان‌ها

در اثر عدم وجود یک یا چند دندان و یا بزرگ بودن فضای قوس دندانی بین دندان‌ها فاصله ایجاد می‌شود. یکی دیگر از دلایل متداول سیم‌کشی دندان‌ها، بستن فاصله بین دندان‌ها است. این وضعیت نقطه مقابل شلوغی و به ‌هم‌ ریختگی دندان‌ها است چرا که فضای قوس دندانی و فکها بیشتر از اندازه دندان‌هایی است که از لثه بیرون زده اند.

اپن بایت

اپن بایت

اپن بایت

این نوع مشکل بایت اجازه نمیدهد درست غذا را در دهان گرفته و بجوید چرا که دندانهای جلویی بالا و پاینی همپوشانی نداشته و به هم نمیرسند. اپن بایت میتواند در اثر مشکلاتی از جمله فشار زبان (فشار دادن زبان به دندانهای جلویی)، مکیدن انگشت ایجاد شود. معاینه و مداخله درمانی به موقع برای اصلاح این مشکل ضروری است.

عدم تطابق خط میانی

عدم تطابق خط میانی

عدم تطابق خط میانی

در این وضعیت خط میانی قوس دندانی بالا و پایین بر یکدیگر انطباق ندارند. این اتفاق در شرایطی ایجاد میشود که بایت عقب دهان دچار مشکل بوده و هماهنگی خوبی ندارد. این وضعیت بر عملکرد فک تاثیر گذاشته و در عملکرد دندانها تداخل ایجاد مینماید.

الاینر شفاف یا اینویزالاین

اینویزالاین چیست؟

برای صاف و همراستا کردن دندانها از سیستم‌های مختلفی استفاده می‌شود. یکی از جدیدترین سیستم‌های ارتودنسی که به شدت محبوبیت یافته است، الاینر شفاف یا اینویزالاین است. اینویزالاین از مجموعه ای از الاینر های شفاف تشکیل شده است که همانند تری، دندانها را در برگرفته و بدون نیاز به نگین براکت و سیم ارتودنسی، آنها را به موقعیت مطلوب انتقال می‌دهند. اینویزالاین از پلاستیک شفاف ساخته می‌شود بنابراین تقریباً نامرئی بوده و به سختی دیده میشود. در صورتی که قصد درمان با اینویزالاین دارید، بهتر است با جنبه ‌های مختلف آن در مقایسه با سیستم براکت آشنا شوید.

الاینر شفاف یا اینویزالاین

الاینر شفاف یا اینویزالاین

مقایسه اینویزالاین و براکت

اینویزالاین و براکت هر دو برای صاف و مرتب کردن دندانها طراحی شده‌ اند. براکت از مجموعه ‌ای از نگینهای فلزی براکت و سیم ارتودنسی تشکیل شده است. نگینهای براکت به سطح دندانها چسبانده می‌شوند و توسط سیم ارتودنسی به یکدیگر متصل می‌گردند. امروزه می‌توان از نگینهای سرامیکی هم رنگ دندان به جای فلزی استفاده کرد تا براکت کمتر جلب توجه نماید. از طرفی اینویزالاین به علت شفاف بودن و عدم استفاده از قطعات فلزی و سیم، نامرئی به حساب می‌آید چرا که کسی متوجه آن نمی‌شود. برای ساخت آن ابتدا عکس پرتو ایکس از دهان شما گرفته شده و قالب‌ گیری به روش سنتی یا دیجیتالی از دندانها انجام می‌شود تا مطابق آن الاینر برایتان ساخته شود.

در اینجا جنبه ‌های مختلف اینویزالاین و براکت مقایسه می‌شود:

الاینر شفاف یا اینویزالاین

الاینر شفاف یا اینویزالاین

  • رنگ

براکت ممکن است فلزی باشد که در این صورت رنگ آن نقره ای است، یا ممکن است سرامیکی بوده و رنگ آن سفید یا شفاف باشد. رنگ الاستیک یا حلقه کشی انتخابی بوده و ممکن است شفاف، سفید یا رنگی انتخاب شود. اما رنگ اینویزالاین شفاف بوده و هیچ بخش رنگی یا فلزی در آن وجود ندارد. همچنین از الاستیک در آن استفاده نمی‌شود.

  • طول مدت درمان

براکت باید ۲۴ ساعت شبانه روز استفاده شود و به طور متوسط طول دوره درمان دو سال است (بسته به شرایط بیمار ممکن است کوتاه‌تر یا طولانی‌تر باشد). اینویزالاین را باید ۲۲ تا ۲۴ ساعت در شبانه روز به مدت شش تا ۱۸ ماه ( بسته به شرایط بیمار) استفاده کنید.

  • هزینه

هزینه درمان با براکت ارزان‌تر از الاینر است.

  • مراقبت و نگهداری

هر بار که دندانها را مسواک می‌زنید باید سیستم براکت را نیز تمیز کنید. شست و شو با دستگاه‌های هوا یا آب پرفشار نیز مفید است. برای تمیز کردن دندانها در دوران درمان با اینویزالاین باید اینویزالاین را درآورده و دندان‌هایتان را مسواک کنید و سپس اینویزالاین را جداگانه با آب گرم تمیز نمایید. فراموش نکنید حتماً جعبه نگهداری اینویزالاین را نیز پس از هر بار استفاده تمیز کنید. از آنجایی ‌که اینویزالاین از دهان خارج می‌شود، تمیز کردن دندانها آسان‌تر است اما از طرفی باید زمانی را صرف تمیز کردن الاینر نمایید.

  • مراجعات منظم ارتودنسی

در سیستم براکت ماهی یک مرتبه باید به ارتودنتیست مراجعه کنید. در اینویزالاین باید هر دو هفته یکبار الاینر را عوض کنید و هر چهار تا شش هفته یک بار به ارتودنتیست مراجعه نمایید.

  • پس از درمان

پس از درمان با براکت و اینویزالاین باید از نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر استفاده کنید تا نتایج درمان حفظ شود در غیر این صورت دندانها به موقعیت پیشین باز می‌گردند.

  • پیچیدگی درمان

با براکت می‌توان پیچیده‌ ترین مشکلات ارتودنسی را درمان نمود اما اینویزالاین ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد.

اینویزالاین برای چه افرادی مناسب نیست؟

  • افرادی که بریج دندان دارند
  • افرادی که دچار مشکلات بایت دندانهای عقبی هستند
  • مواردی که دندان‌های نیش و آسیاب بزرگ باید چرخانده شود
  • در صورتی که نیاز به حرکت دادن عمودی دندانها وجود داشته باشد
  • افرادی که نمی‌توانند در استفاده از الاینر نظم یا تعهد داشته باشند و آنها کمتر از ۲۲ ساعت در روز استفاده می‌کنند
الاینر شفاف یا اینویزالاین

الاینر شفاف یا اینویزالاین

معایب و مزایای اینویزالاین

  • اینویزالاین نامرئی بوده و کسی متوجه درمان ارتودنسی شما نمی‌شود بنابراین هیچ خللی در زندگی اجتماعی تان وارد نمی‌کند.
  • ثابت نیست و هر زمان که بخواهید می‌توانید آن را در بیاورید .
  • هیچ مشکلی از نظر رژیم غذایی وجود ندارد چرا که هنگام غذا خوردن باید الاینر را از دهان خارج کنید، بنابراین هر آنچه که قبلاً می‌خورید همچنان می‌توانید بخورید.
  • عملکرد جویدن تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد چرا که هنگام جویدن غذا الاینر را از دهان خارج می‌کنید.
  • از آنجایی ‌که هیچ قطعه فلزی در آن وجود ندارد، بافت‌های نرم دهان را تحریک نمی‌کند.

  • از آنجایی که باید هنگام غذا خوردن آن را از دهان خارج کنید، ممکن است در بسیاری شرایط نتوانید چیزی به جز آب بخورید.
  • برای جلوگیری از تغییر رنگ الاینر باید حتما هر بار که چیزی میخورید، مسواک بزنید و الاینر را تمیز کنید.
  • هزینه درمان با اینویزالاین بیشتر از سیستمهای دیگر است.

نمونه کارها